SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐỀ TÀI: GIÚP HỌC SINH HỌC TỐT MÔN TOÁN A. ĐẶT VẤN ĐỀ: Thời gian gần đây số lượng học sinh đạt điểm dưới 5 qua các đợt kiểm tra định kỳ tăng, đặc biệt là môn Toán. Với vai trò là giáo viên chủ nhiệm, tôi phải tìm hiểu nguyên nhân và suy nghĩ tìm biện pháp để giúp đở cho các em tiến bộ. Đầu năm nhận lớp, tôi đã khảo sát học sinh lớp tôi thì có đến 40% học sinh đạt điểm dưới 5 (trong đó môn Toán chiếm tỉ lệ 35%). Bên cạnh đó, tôi tìm hiểu thêm thì các lớp khác cũng có tình trạng như vậy. Tỉ lệ học sinh đạt điểm dưới 5 các môn học khác ít, mà tập trung đa số vào môn Toán. Thiết nghĩ một học sinh bình thường về mặt tâm lý không có bệnh tật đều có khả năng tiếp thu môn Toán theo chuẩn kiến thức kỹ năng của chương trình Toán Tiểu học. Những học sinh từ hoàn thành trở xuống: Các em có thể học đạt yêu cầu của chương trình nếu được thầy cô hướng dẫn một cách thích hợp. Qua tìm hiểu nguyên nhân và trong thực tế giảng dạy, tôi nhận thấy: Với môn Toán, hầu hết các học sinh chưa hoàn thành đều có một nguyên nhân chung là: kiến thức ở các lớp dưới bị hổng; phương pháp giảng dạy của giáo viên chưa thu hút học sinh; học sinh tự ti, rụt rè; Ở mỗi học sinh chưa hoàn thành môn Toán đều có nguyên nhân riêng, rất đa dạng. Có thể chia ra một số loại thường gặp là: 1. Do quên kiến thức cơ bản, kỹ năng tính toán thấp. 2. Do học sinh lười học, chán nản, ham chơi, ... 3. Do mặc cảm, tự ti, rụt rè 4. Do thiếu sự quan tâm của gia đình. Xác định rõ một trong những nguyên nhân trên đối với mỗi học sinh là điều quan trọng. Công việc tiếp theo là giáo viên có biện pháp để xoá bỏ dần các nguyên nhân đó, nhen nhóm lại lòng tự tin và niềm hứng thú của học sinh đối với việc học môn Toán. Từ hiện trạng trên cho thấy là người giáo viên phải có trách nhiệm giúp các em vượt qua khó khăn này để vươn lên học tốt. Trong thực tế giảng dạy hiện nay, chúng ta thường xuyên gặp những học sinh học tập chưa tốt mà thầy cô giáo chưa có biện pháp hay để giúp đở các em học tập tốt hơn. Còn có 1 số thầy cô cứ dạy theo lối mòn xưa cũ, cứ giảng thao thao trên bảng còn học trò ở dưới lớp muốn làm gì thì làm, có hiểu hay không thì tùy. Từ đó cho thấy học trò học càng ngày càng yếu đi. Tuy nhiên chất lượng thực chất của học sinh trong một lớp học đại trà điều tất yếu là ở trong các lớp đó thường có một số học sinh chưa hoàn thành cả hai môn Người viết: Nguyễn Minh Chánh - 1 - Tiếng Việt, Toán do bị hổng các kiến thức và kỹ năng cơ bản từ các lớp dưới. Nhiệm vụ được đặt ra là người giáo viên phụ trách lớp phải có tinh thần trách nhiệm, cố gắng giúp đỡ các em này nhanh chóng theo kịp được với mặt bằng kiến thức chung của lớp mình. Vì vậy tôi viết ra sáng kiến kinh nghiệm này với mong muốn có thể giúp đở các em học chưa tốt môn Toán sẽ tiến bộ hơn. B. NỘI DUNG Những giải pháp đối với học sinh bị hỏng kiến thức: Vì kiến thức ở lớp dưới của các em bị hổng, không thể nào bù đắp ngay được trong một thời gian ngắn. Tôi đặt quyết tâm trong suốt cả năm học, đặc biệt là mốc thời gian cuối học kì I để giúp nhóm học sinh này lấp dần các lỗ hổng kiến thức. Đối với những học sinh này phải có thêm thời gian học dưới sự hướng dẫn lại tỉ mỉ những kiến thức cơ bản, trọng tâm theo một hệ thống riêng và yếu tố dẫn đến thành công là nắm chắc, luyện kĩ. Trong các buổi học trên lớp thường được kiểm tra, rà soát và củng cố các kiến thức, chấm bài tay đôi trong tiết luyện tập, thường xuyên khích lệ động viên mỗi khi các em trả lời đúng hay làm đúng bài tập. Để một tiết học có kết quả thì đòi hỏi học sinh phải có kiến thức nhất định thế nhưng những em chưa hoàn thành nhiều khi chưa có đủ điều kiện này. Chính vì vậy tôi luôn trăn trở và tìm phương pháp giúp các em lấp lỗ hổng kiến thức. Để đạt được điều đó sau khi đã phân luồng đối tượng học sinh tôi tiến hành theo dõi để nhận biết những kiến thức, kĩ năng cần thiết đã có sẵn ở học sinh chưa hoàn thành tới mức độ nào, chú ý bồi dưỡng kiến thức bị hổng, đứt quãng ở lớp dưới, đặc biệt là rèn kĩ năng thực hiện các phép tính cơ bản đây là cơ sở để các em có nền tảng học toán. Đối với một số em chưa hoàn thành các em không thuộc bảng nhân, chia; hay dạng cộng với một số và trừ đi một số; Khả năng tính nhẩm kém do cộng, trừ, nhân, chia trong bảng cửu chương chưa thuần thục dẫn đến tính toán chậm, thiếu chính xác. Để rèn luyện cho học sinh làm tốt bốn phép tính cơ bản làm tiền đề để các em học các dạng toán khác tôi thường dành ra mười lăm phút đầu giờ các buổi học hoặc thời gian ít phút trong các tiết tăng cường buổi chiều để tổ chức trò chơi có nội dung đơn giản như ôn tập bảng cộng, trừ, nhân, chia, các phép tính nhân, chia Để lấp lỗ hổng kiến thức cho học sinh. Do đó các học sinh này có nhiều tiến bô; cụ thể là: thích học toán, hay xung phong lên bảng làm bài, Những giải pháp đối với học sinh lười học, ham chơi Đối với những học sinh lười học, ham chơi thì giáo viên phải tìm hiểu rõ nguyên nhân. Bản thân người giáo viên cần xem lại lời nói, cử chỉ của mình có xúc Người viết: Nguyễn Minh Chánh - 2 - phạm đến lòng tự ái của các em hay không, phương pháp giảng dạy có thu hút được các em chưa, ... Những học sinh này trong lớp thường không chú ý nghe giảng, mỗi khi làm bài kiểm tra thường cẩu thả, không có ý thức kiểm tra lại bài làm. Giáo viên nhắc nhở thì xem lại qua loa cho xong chuyện. Bài tập và bài học ở nhà không chuẩn bị chu đáo trước khi đến lớp. Tóm lại, đối với dạng học sinh này giáo viên cần tạo ra sự hứng thú trong học tập, cần có sự kết hợp chặt chẽ với phụ huynh nhằm quản lý việc học ở nhà và việc kiểm tra nhắc nhở thường xuyên ở lớp để từng bước đưa các em vào nề nếp học tập. Những giải pháp đối với học sinh mặc cảm, tự ti, rụt rè, ... Tôi luôn khích lệ động viên để các em không bị mặc cảm, tự ti mà tự tin vào bản thân mình để từ đó vươn lên trong học tập. Với các em này, giáo viên phải hết lòng thương yêu, giúp đỡ. Tôi thường gọi em lên bảng làm bài tập ở mức độ dễ và chỉ dẫn tận tình, khen ngợi khi thấy em có sự tiến bộ. Giáo viên là chỗ dựa tinh thần và tình cảm của các em. Sự tiến bộ của các em chính là phần thưởng vô giá đối với người giáo viên chủ nhiệm. Vấn đề cơ bản là giúp các em lấy lại lòng tự tin, phát huy được những tố chất cơ bản đang tiềm ẩn trong mỗi bản thân học sinh trong việc học tập môn Toán. Tôi thường cho em tham gia các câu lạc bộ văn nghệ, đá cầu, bóng bàn, ... để em hòa đồng cùng vui chơi với các bạn để em không còn thấy mặc cảm, tự ti. Phương pháp trực quan, hệ thống các bài tập từ dễ đến khó, tìm các cách giải khác nhau cùng với các câu hỏi vừa sức, các bài toán vui, các bài toán gắn với thực tế chính là chìa khoá để giải quyết vấn đề. Những giải pháp đối với học sinh thiếu sự quan tâm của gia đình: Các em này thiếu thốn cả vật chất lẫn tình cảm. Tôi bố trí thời gian kèm cặp, lấp dần lỗ hổng kiến thức, hình thành dần phương pháp học toán cho các em. Trong năm học này có một trường hợp khá đặc biệt ở lớp 4 của tôi. Đó là em Vinh, một học sinh bị hổng kiến thức hầu như ở cả lớp 1, lớp 2 và lớp 3. Em học yếu môn toán thuộc vào loại 1 và 4 đã nêu ở trên (học yếu do kiến thức cũ bị hổng và do thiếu sự quan tâm của gia đình). “Căn bệnh suy thoái toàn diện này” không thể chữa chạy trong một thời gian ngắn. Tôi đặt quyết tâm suốt học kì I để em có thể theo kịp các bạn trong lớp. Mỗi tuần tôi dành 1 ngày thứ bảy hoặc chủ nhật để lắp lỗ hỏng kiến thức cho em, rà lại những kiến thức cơ bản nhất từ các lớp dưới. Tôi soạn cho em Vinh những bài tập riêng, cùng chấm bài tay đôi với em, có kế hoạch cụ thể với cha mẹ em trong việc kèm cặp con học ở nhà. Dần dần hình thành phương pháp học toán cho em; ở lớp tôi, tôi thường xuyên khích lệ em, tổ chức các Người viết: Nguyễn Minh Chánh - 3 - bạn cùng động viên và giúp đỡ. Cho tới nay, Vinh đã tiến bộ hơn rất nhiều. Tất nhiên, Vinh còn phải cố gắng nhiều hơn nữa mới có thể học toán kịp các bạn trong lớp và tôi tin Vinh sẽ theo kịp các bạn. Kết quả đạt được: Trong quá trình giảng dạy trên lớp do luôn có ý thức lưu tâm giúp đỡ học sinh học chưa tốt môn Toán, tôi nhận thấy: + Chất lượng môn toán tăng rõ rệt. + Học sinh loại 1, 2, 3 tăng rõ rệt. + Học sinh loại 4 tiến bộ chậm vì không phải phụ huynh nào cũng điều quan tâm đến con cái mặc dù tôi đến nhắc nhở, động viên nhiều lần. Kết quả qua các lần kiểm tra định kỳ của lớp tôi: + Đầu năm, học sinh chưa hoàn thành môn Toán chiếm 35% + Cuối học kỳ I, học sinh chưa hoàn thành môn Toán còn: 15% Tôi tin tưởng rằng cuối năm lớp tôi sẽ không còn học sinh chưa hoàn thành môn Toán nữa. C. KẾT LUẬN Tóm lại, ở tất cả các trường hợp học sinh chưa hoàn thành môn Toán, việc quan tâm của giáo viên đến từng học sinh và phương pháp giảng dạy sát đối tượng, kịp thời khích lệ động viên, đáp ứng đúng những điều các em còn thiếu về kiến thức, kỹ năng sẽ giúp các em dần theo kịp yêu cầu về chất lượng học tập môn Toán ở cấp tiểu học Nhiệm vụ chủ yếu của người thầy vẫn là sự tiến bộ chung của toàn lớp. Vì thế tôi nghĩ trong trong tất cả các khâu soạn, giảng, làm đồ dùng, kiểm tra người thầy vẫn phải lấy trình độ tiếp thu chung của lớp làm chuẩn mực để hướng tới. Vấn đề là trong cái chuẩn mực chung ấy người thầy còn phải luôn luôn lưu tâm đến những em học yếu môn Toán, luôn dành cho các em một sự ưu ái, một thái độ khích lệ, động viên, những lời chỉ bảo ân cần và sự tiến bộ của các em trong học tập là phần thưởng vô giá đối với mỗi người giáo viên chúng ta. Trên đây là một vài kinh nghiệm của tôi trong việc giúp đỡ học sinh học tốt môn Toán. Rất mong được sự chia sẻ của tổ khối, ban giám hiệu, của đồng nghiệp để phương pháp giảng dạy của tôi ngày càng nâng lên. Long Điền Đông, ngày 15 tháng 6 năm 2020 Người viết Nguyễn Minh Chánh Người viết: Nguyễn Minh Chánh - 4 -
Tài liệu đính kèm: