Kế hoạch bài dạy Khoa học 5 - Tuần 10

 KẾ HOẠCH BÀI DẠY MÔN KHOA HỌC LỚP 5 TUẦN 10
 BÀI 6. NĂNG LƯỢNG MẶT TRỜI, NĂNG LƯỢNG GIÓ
 VÀ NĂNG LƯỢNG NƯỚC CHẢY
I.YÊU CẦU CẦN ĐẠT
Sau bài học, HS đạt được:
 1. Năng lực khoa học tự nhiên
 1.1 Về nhận thức khoa học tự nhiên
 – Kể được tên một số phương tiện, máy móc và hoạt động của con người sử 
dụng năng lượng mặt trời, năng lượng gió và năng lượng nước chảy.
 - Nêu được một số nhà máy điện mặt trời, nhà máy thủy điện và nhà máy 
điện gió ở Việt Nam
 1.2 Về tìm hiểu môi trường tự nhiên xung quanh
 - Tiến hành được thí nghiệm để tìm hiểu về việc sử dụng năng lượng gió tạo 
ra điện.
 - Thu thập, xử lý thông tin và trình bày được bằng những hình thức khác 
nhau) về việc khai thác, sử dụng các dạng năng lượng mặt trời, năng lượng gió và 
năng lượng nước chảy.
 1.3 Về vận dụng kiến thức kĩ năng đã học
 Liên hệ thực tiễn, bước đầu nhận xét về khả năng khai thác, sử dụng được 
nguồn năng lượng mặt trời, năng lượng gió hay năng lượng nước chảy.
 2. Năng lực chung.
 - Năng lực giao tiếp, hợp tác: Trao đổi, thảo luận để thực hiện các nhiệm vụ 
học tập. Xác định nhiệm vụ của nhóm, trách nhiệm của bản thân đưa ra ý kiến 
đóng góp hoàn thành nhiệm vụ. 
 - Năng lực giải quyết vấn đề: Sử dụng các kiến thức đã học ứng dụng vào 
thực tế, tìm tòi, phát hiện giải quyết các nhiệm vụ trong cuộc sống; biết cách làm 
thí nghiệm để tìm hiểu về việc sử dụng năng lượng gió tạo ra điện. 
 - Năng lực tự học: HS làm được thí nghiệm đơn giản để tìm hiểu về xói mòn 
đất. 
 3. Phẩm chất.
 - Phẩm chất chăm chỉ: HS chủ động hoàn thành các nhiệm vụ học tập.
 - Phẩm chất trách nhiệm: HS có trách nhiệm với công việc chung của 
nhóm.
 - Phẩm chất trung thực: trung thực trong thực hiện giải bài tập, thực hiện 
nhiệm vụ, ghi chép và rút ra kết luận.
 - Yêu thích môn học, sáng tạo, có niềm hứng thú, say mê tìm tòi khoa học.
 - Nhân ái, tôn trọng, giúp đỡ bạn cùng tiến bộ.
II.ĐỒ DÙNG DẠY HỌC.
 1. Giáo viên: tranh ảnh một số nhà máy điện, tranh ảnh hoặc clip về khai thác, sử dụng năng lượng mặt trời, gió và nước chảy.
 2. Học sinh: VBT Khoa học 5, Máy phát điện nhỏ có gắn cánh quạt, bóng 
 đèn, băng dính, hộp làm giá đỡ, máy sấy tóc.
III.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU
 HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS
 A. Hoạt động khởi động 
 Theo em, con người có thể khai thác HS phát biểu
 nguồn năng lượng nào thay thế chất 
 đốt để bảo vệ môi trường?
 Giới thiệu bài.
 B. Hoạt động hình thành kiến thức 
 mới
 Hoạt động 1. Tìm hiểu một số phương tiện, máy móc, hoạt động của con 
 người sử dụng năng lượng mặt trời, năng lượng gió và năng lượng nước 
 chảy.
 Mục tiêu: Kể được tên một số phương tiện, máy móc, hoạt động của con người 
 sử dụng năng lượng mặt trời, năng lượng gió và năng lượng nước chảy
 Cách tiến hành:
 -Hãy quan sát các hình trong Hình 1, - HS làm việc cá nhân
 trang 29 SGK và làm vào VBT: 
 +Xác định ở mỗi hình loại năng lượng 
 mà phương tiện, máy móc, hoạt động 
 của con người sử dụng 
 +Nêu tên các phương tiện, máy móc và 
 hoạt động của con người sử dụng năng 
 lượng 
 -Gọi HS trình bày -HS trình bày theo trò chơi Truyền 
 điện.
 Hình Năng lượng Phương tiện, máy móc và hoạt động của con người
 1a Mặt trời Pin tạo ra điện
 1b Nước Nhà máy thủy điện tạo ra điện
 1c gió Tuabin gió tạo ra điện
 1d Mặt trời Làm muối từ nước biển
 1e Mặt trời Pin để đun nước
 1g gió Dù
 1h Mặt trời Máy tính
 -GV nhận xét.
 - Hãy tìm thêm một số phương tiện, -HS lấy ví dụ kết hợp làm bài tập 2 
 máy móc và hoạt động của con người VBT có sử dụng năng lượng mặt trời, nước -HS chia se kết quả trước lớp. HS khác 
 chảy, gió. nhận xét, bổ sung 
 -GV nhận xét, đánh giá
 -Tổ chức cho HS chơi trò chơi Phỏng Trưởng ban học tập làm nhiệm vụ 
 vấn trả lời các câu hỏi. phỏng vấn các bạn trong lớp về các ý 
 kiến: 
 +Năng lượng gió có thể làm thuyền 
 chạy trên hồ nước đúng hay sai?
 +Năng luuwognj gió có lợi đối với con 
 người không?
 +Có thể làm sạch các vật bị bùn đất 
 bám vào bằng năng lượng nước chảy 
 không?
 +Năng lượng nước chảy có tạo ra dòng 
 điện không?
 +Bạn suy nghĩ thế nào về ý kiến: Năng 
 lượng mặt trời không tạo ra dòng điện.
 +Năng lượng mặt trời có thể làm khô 
 các vật không? 
 GV nhận xét, yêu cầu HS hoàn thành HS hoàn thành BT3.
 BT3 trong VBT
 Hoạt động 2. Thí nghiệm sử dụng năng lượng gió để tạo ra điện
 Mục tiêu: Tiến hành được thí nghiệm để tìm hiểu về việc sử dụng năng lượng 
 gió tạo ra điện
 Cách tiến hành: 
 -Kiểm tra sự chuẩn bị của HS -Trưởng ban thư viện kiểm tra và báo 
 cáo.
 -Nhận xét sự chuẩn bị
 -Gọi HS đọc hướng dẫn thí nghiệm -HS đọc hướng dẫn
 -Yêu cầu HS thực hiện làm thí nghiệm -HS làm việc nhóm 4.
 theo nhóm 4, ghi chép lại những điều 
 quan sát được vào BT4, VBT.
- GV bao quát lớp
- Tổ chức cho các nhóm báo cáo - Các nhóm báo cáo kết quả quan sát 
 thí nghiệm
- Tổ chức cho cả lớp thảo luận - HS thảo luận ktheo các kết quả mà 
 các nhóm báo cáo.
- Người ta có thể sử dụng năng lượng - Gió mạnh tạo ra điện mạnh hơn, gió 
 gió để tạo ra điện. Mức độ gió thổi nhẹ tạo ra điện nhẹ hơn. (mạnh, nhẹ) có thể tạo ra điện thế 
 nào?
- Nếu chệch hướng thổi của gió và - Hướng thổi của gió vào cánh quạt có 
 cánh quạt có ảnh hưởng tới việc tạo ảnh hướng, nếu không đúng hướng thì 
 ra điện không? cánh quạt quay chậm hơn nên tạo ra 
 điện ít hơn.
- Muốn sử dụng năng lượng gió để tạo - Cần có gió và các phương tiện hỗ trợ 
 ra điện cần có điều kiện gì? như tua bin, cánh quạt, 
- Giáo viên giới thiệu cách tạo ra điện - HS lắng nghe
 nhờ năng lượng mặt trời, nước chảy.
 Hoạt động 3. Tìm hiểu việc khai thác, sử dụng năng lượng mặt trời, năng 
 lượng gió và năng lượng nước chảy.
 Mục tiêu: Thu thập, xử lí thông tin và trình bày được (bằng những hình thức 
 khác nhau) về việc khai thác, sử dụng các dạng năng lượng mặt trời, năng lượng 
 gió và năng lượng nước chảy.
 Cách tiến hành: 
 - Gọi HS đọc thông tin mục Con ong - HS đọc
 -Vai trò của việc khai thác, sử dụng năng - HS nêu
 lượng mặt trời, năng lượng gió và năng 
 lượng nước chảy.
 -GV tổ chức cho HS hoạt động nhóm theo - Hoạt động nhóm (Tùy theo số 
 các chủ đề: lượng học sinh trong lớp để chia 
 + Chủ đề 1. Năng lượng mặt trời nhóm cho phù hợp)
 + Chủ đề 2. Năng lượng gió
 + Chủ đề 3. Năng lượng nước chảy
 Hướng dẫn thảo luận: - HS thảo luận kết hợp làm BT6, 
 -Hình thức: vẽ tranh, thuyết trình, đóng VBT
 vai, 
 -Nội dung:
 +Mục đích khai thác, sử dụng
 +Thuận lợi khi khai thác, sử dụng
 + Khó khăn khi khai thác, sử dụng
 - Tổ chức cho các nhóm báo cáo nội dung - Các nhóm trình bày. Nhận xét, bổ 
 sung
 - GV nhận xét chung. Khuyến khích HS sử -
 dụng năng lượng mặt trời, gió, nước chảy 
 cho các hoạt động và công việc trong cuộc 
 sống hằng ngày.
 C.LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG *Hoạt động 4. Tìm hiểu một số nhà máy điện mặt trời, nhà máy thủy điện 
và nhà máy điện gió ở Việt Nam
Mục tiêu: Nêu được một số nhà máy điện mặt trời, nhà máy thủy điện và nhà 
máy điện gió ở Việt Nam
Cách tiến hành: 
Hãy giới thiệu tên một số nhà máy điện - HS phát biểu và có thể giới thiệu 
mặt trời, nhà máy thủy điện và nhà máy đôi nét về nhà máy đó.
điện gió ở Việt Nam mà em biết
- GV giới thiêu một số nhà máy. - HS quan sát, lắng nghe.
Hoạt động 5: Liên hệ thực tiễn về việc khai thác và sử dụng năng lượng 
mặt trời, năng lượng gió và năng lượng nước chảy.
Mục tiêu: Liên hệ thực tiễn, bước đầu nhận xét về khả năng khai thác và sử 
dụng năng lượng mặt trời, năng lượng gió và năng lượng nước chảy ở địa 
phương.
Cách tiến hành.
- Yêu cầu HS thảo luận nhóm: ở địa - HS thảo luận
phương có thể khai thác và sử dụng được 
nguồn năng lượng mặt trời, gió, nước chảy 
hay không? Vì sao?
- Tổ chức cho HS báo cáo - Đại diện các nhóm báo cáo.
- Gọi HS dọc mục Chìa khóa -
- Bên cạnh những vai trò to lớn mà các loại - HS trình bày
năng lượng này mang lại, thì chúng cũng +Năng lượng mặt trời: gây cháy da, 
có những tác tại. Hãy nêu 1 tác hại có thể gây hạn hán, gây hư hại mùa màng 
gây ra đối với con người và biện pháp để đi ra ngoài nắng phải đội mũ 
hạn chế tác hại đó. mặc áo chống nắng. Mùa khô cần 
 phải cung cấp đầy đủ nước tưới cho 
 cây trồng.
 +Năng lượng gió: gây bão, thổi bay 
 nhà cửa, cây cối Xây dựng nhà 
 cửa kiên cố, chắc chắn.
 +Năng lượng nước chảy: có thể 
 gây ngập lụt Cần đắp đê be bờ 
 cho cao để ngàn nước.
- GV kết luận. -
*Củng cố, dặn dò
- Nhắc lại các loại năng lượng mà đã tìm HS nhắc lại nội dung bài.
hiểu
-Vai trò của các năng lượng này? - GV nhận xét, đánh giá kiến thức và kĩ 
 năng của HS.
 - Nhắc HS chuẩn bị bài sau.
IV. ĐIỀU CHỈNH SAU BÀI DẠY
 ________________________________________________________
 KHOA HỌC 
 Bài 7: NĂNG LƯỢNG ĐIỆN (tiết 1)
 I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT
 1. Năng lực đặc thù
 - HS mô tả được cấu tạo và hoạt động của mạch điện thắp sáng gồm: nguồn 
điện, công tác và bóng đèn.
 2. Năng lực chung
 - Năng lực giao tiếp, hợp tác: Trao đổi, thảo luận để thực hiện các nhiệm vụ học 
tập. 
 - Năng lực giải quyết vấn đề: Vận dụng kiến thức về mạch điện, sử dụng pin, 
bóng đèn, dây dẫn, công tác để mắc mạch điện thắp sáng đơn giản.
 - Năng lực tự học: Đề xuất cách làm và làm được thí nghiệm lắp mạch điện thắp 
sáng.
 3. Phẩm chất
 - Phẩm chất chăm chỉ: HS chủ động hoàn thành các nhiệm vụ học tập.
 - Phẩm chất trách nhiệm: HS có trách nhiệm với công việc chung của 
nhóm, có ý thức tiết kiệm điện.
 - Phẩm chất trung thực: trung thực trong thực hiện nhiệm vụ, ghi chép và 
rút ra kết luận.
 - Yêu thích môn học, sáng tạo, có niềm hứng thú, say mê tìm tòi khoa học.
 - Nhân ái, tôn trọng, giúp đỡ bạn cùng tiến bộ.
 II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
 1. GV 
 - TV, máy tính, bảng phụ, bài giảng PPT, phấn màu, tranh ảnh, một số đồ 
dùng thí nghiệm.
 2. HS:
 - Chuẩn bị theo nhóm: pin, dây dẫn, ổ lắp pin, bóng đèn, công tắc.
 III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC
 Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
 A. Hoạt động khởi động a) Mục tiêu: 
- Tạo cảm xúc vui tươi, hứng thú của HS trước giờ học.
- Nhắc lại kiến thức cũ, giới thiệu bài mới.
b) Cách thực hiện:
- GV cho HS hát và vận động theo nhạc - HS hát và vận động.
bài hát "Cùng tiết kiệm điện bạn ơi"
- GV yêu cầu HS quan sát hình 1, trang 
32 và nêu ý kiến trả lời câu hỏi: Nêu - HS quan sát và chia sẻ trước lớp.
vai trò của năng lượng điện trong đời 
sống và sản xuất.
- GV cho nhận xét và giới thiệu bài. - HS lắng nghe. 
B. Hoạt động khám phá kiến thức
* Mạch điện thắp sáng
a) Mục tiêu: 
- HS mô tả được cấu tạo và hoạt động của mạch điện thắp sáng gồm: nguồn 
điện, công tắc và bóng đèn.
b) Cách thực hiện: 
* Tìm hiểu cấu tạo và hoạt động của 
mạch điện thắp sáng
- GV yêu cầu HS đọc nội dung mục 
Con ong -trang 32 để có nhận biết ban - HS đọc nội dung
đầu về nguồn điện, thiết bị sử dụng 
điện và dây dẫn điện.
- GV tổ chức cho HS quan sát hình 2 - HS lắng nghe.
và trả lời các câu hỏi trong mục Quan - HS chia sẻ, HS khác bổ sung cho 
sát, trang 32 SGK: bạn.
+ Nêu các bộ phận có trong mạch điện 
thắp sáng. Cho biết vai trò của mỗi bộ - HS quan sát tranh, thảo luận theo 
phận đó. nhóm và trả lời. 
+ Khi đóng công tắc (mạch kín) hay 
mở công tắc (mạch hở) thì đèn sáng? - HS khác nhận xét, bổ sung cho bạn.
- GV yêu cầu một số HS trình bày kết 
quả trước lớp. GV chuẩn hoá lại phần - HS lắng nghe.
trình bày của HS (nếu cần).
GV cho HS đọc nội dung mục Con 
ong, trang 33 SGK, tổ chức cho HS 
trao đổi nhóm đôi thực hiện hai yêu 
cầu: + Mô tả cấu tạo và hoạt động của mạch 
điện thắp sáng.
+ Nêu ví dụ về mạch điện thắp sáng - HS trình bày kết quả trước lớp
mà em biết.
- GV nhận xét và đánh giá việc ghi nhớ 
và mức độ hiểu bài của HS.
C. Hoạt động thực hành, luyện tập 
a) Mục tiêu: 
- Vận dụng kiến thức về mạch điện, sử dụng pin, bóng đèn, dây dẫn, công tác 
để mắc mạch điện thắp sáng đơn giản.
b) Cách tiến hành:
* Thực hành mắc mạch điện thắp 
sáng - HS lắng nghe và quan sát.
- GV hướng dẫn các nhóm làm thí - HS để các vật dụng làm thí nghiệm 
nghiệm như trang 33 SGK để tạo ra đã chuẩn bị lên bàn.
một dòng điện trong mạch kín làm - Các nhóm tiến hành làm thí 
sáng bóng đèn. nghiệm,
- GV quan sát, giúp đỡ (nếu cần). - HS đề xuất cách mắc, lắp mạch 
- GV yêu cầu HS đề xuất cách mắc, lắp điện để đèn sáng và từng cá nhân vẽ/ 
mạch điện để đèn sáng và từng cá nhân viết lại cách mắc vào vở, cử thư kí vẽ 
vẽ/ viết lại cách mắc vào vở (câu 4- vào bảng nhóm để giới thiệu trước 
VBT). lớp.
+ Phải lắp mạch như thế nào thì đèn - Từng nhóm giới thiệu về hình vẽ và 
mới sáng? mạch điện của nhóm mình.
- GV kết luận những lưu ý khi lắp 
mạch điện thắp sáng: - HS lắng nghe.
+ Không để hai đầu của một dây dẫn 
nối trực tiếp với hai đầu của pin.
+ Điện có thể gây nguy hiểm cho tính 
mạng. Chỉ được làm thí nghiệm về 
điện với nguồn điện không gây nguy 
hiểm (như pin) dưới sự hướng dẫn của 
thầy, cô giáo.
D. Vận dụng
a) Mục tiêu: 
- HS củng cố kiến thức sau bài học.
- Tạo không khí vui vẻ, hào hứng khi học tập.
b) Cách tiến hành: - GV yêu cầu HS vận dụng các kiến - HS thực hiện.
 thức vừa học để làm các câu 1, 2, 3, 4, 
 5, 6 trong VBT.
 - Kết luận: SGK trang 33. - HS đọc và ghi nhớ.
IV. ĐIỀU CHỈNH SAU BÀI DẠY
 ________________________________________________________