Đề tài Phát huy tính tích cực trong việc học hát ở Tiểu học

 SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
 Tên đề tài: Phát huy tính tích cực trong việc học hát ở tiểu học.
 A. ĐẶT VẤN ĐỀ:
 Âm nhạc là món ăn tinh thần không thể thiếu được trong cuộc sống của 
con người. Trong trường tiểu học, âm nhạc có vị trí quan trọng, nó làm giảm bớt 
sự căng thẳng cho học sinh giữa các tiết học, phát huy tính mạnh dạn, sôi nổi, 
nhiệt tình, tự giác, tích cực trong việc tiếp thu bài. Mặt khác, âm nhạc có tác 
dụng rất lớn, giúp học sinh có năng lực cảm thụ, phát triển toàn diện về nhân 
cách và kiến thức, khơi dậy cho các em khả năng nhận thức, khả năng sáng tạo, 
củng cố thêm về tình cảm đạo đức, phát triển tư duy óc sáng tạo, giúp các em 
biết nhận thức được cái hay, cái đẹp, biết làm đẹp thêm cho cuộc sống. Những 
giai điệu, lời ca trong sáng của âm nhạc sẽ gieo vào lòng trẻ những tình cảm tốt 
đẹp, làm cho đời sống tâm hồn các em phong phú hơn. Chính vì thế, âm nhạc đã 
trở thành một môn học có tác dụng rất lớn đối với con người, nhất là đối với trẻ 
em, nó là phương tiện hiệu quả nhất trong việc giáo dục, nhằm giúp học sinh 
hình thành sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm 
mĩ và các kỹ năng cơ bản, tạo nên nhân cách tốt đẹp của con người Việt Nam. 
Có rất nhiều các phương pháp được áp dụng trong giảng dạy môn Âm nhạc và 
mỗi giáo viên đều có sự vận dụng các phương pháp đó theo cách riêng của 
mình. Nhưng điều cuối cùng vẫn là làm sao cho học sinh trở nên ngày càng tích 
cực và phát triển được khả năng âm nhạc của mình.
 Trước những nhu cầu cấp thiết nêu trên, tôi luôn mong muốn trong mỗi 
một giờ học âm nhạc, học sinh sẽ được vui chơi, ca hát thỏa thích nhưng các em 
vẫn tiếp thu được đầy đủ kiến thức của bài học. Vì vậy, tôi luôn tìm tòi sáng tạo 
qua sách báo, qua internet, và các trò chơi âm nhạc, nhằm đổi mới phương pháp 
giảng dạy sao cho phù hợp với tâm sinh lý của học sinh mà vẫn truyền tải được 
hết kiến thức đến với các em. Do đó, để đáp ứng được yêu cầu giáo dục, ta phải 
có cái nhìn đúng về tầm quan trọng của môn Âm nhạc trong chương trình tiểu 
học, tuy nó không đào tạo các em thành những ca sĩ, nhạc sĩ nhưng thông qua 
môn học này đã hình thành cho các em những kiến thức ban đầu, đặc biệt là 
trang bị cho các em một thế giới tinh thần thoải mái, giúp các em phát triển hài 
hòa và toàn diện. Qua nội dung bài hát, các em thêm yêu cuộc sống, yêu quê 
hương đất nước, yêu bản sắc dân tộc và truyền thống tốt đẹp của con người Việt 
Nam, góp phần cùng các môn học khác phát triển về năng lực, trí tuệ, bồi dưỡng 
khả năng nhận thức, phát triển tư duy, óc sáng tạo, phát triển năng khiếu nghệ 
thuật, đẩy mạnh phong trào văn nghệ, làm cho không khí của nhà trường thêm 
vui tươi lành mạnh.
 Với lòng say mê nghề, yêu trẻ tôi luôn mong muốn các em có được sự 
hứng khởi, thoải mái và sôi nổi, tạo được sự thu hút, lôi cuốn giúp các em có 
hứng thú học tập bộ môn này. Vì thế, tôi đã tìm các giải pháp để áp dụng vào 
sáng kiến: “Phát huy tính tích cực trong việc học hát của học sinh tiểu học” tại 
trường Tiểu học Võ Văn Kiệt.
 Trang 1
Lê Thị Hằng – Trường TH Võ Văn Kiệt/Sáng kiến kinh nghiệm năm học 2019 – 2020 
Bằng lòng say mê nghề, yêu trẻ giúp tôi tìm tòi áp dụng thực tế vào sáng kiến: 
“Phát huy tính tích cực trong việc học hát ở tiểu học”.
 2. Phạm vi đề tài:
 - Biện pháp phát huy tính tích cực trong bộ môn âm nhạc của học sinh 
tiểu học phù hợp, khả thi tại trường Tiểu học Võ Văn Kiệt, giúp hiệu quả học hát 
góp phần nâng cao chất lượng trong các khối lớp 1 tới khối lớp 5 trong toàn 
trường.
 B. NỘI DUNG:
 Trong thực tế tôi đang giảng dạy học sinh có năng khiếu học nhạc ở học 
sinh tiểu học rất hạn chế. Đặc biệt là các em khối lớp 1, chỉ có 20 – 40% học 
sinh có năng khiếu học nhạc (nghe, đọc, hát dùng cao độ, trường độ, có phản xạ 
âm nhạc tốt) khoảng 60% học sinh khi mới vào lớp 1 nghe đọc hát không chuẩn 
xác. Nếu không tạo được không khí vui học, học vui thì học sinh sẽ rất ngại học 
nhạc. Bởi những em không có năng khiếu âm nhạc có khi không hát đúng nhạc 
câu hát nào, nhìn bài nhạc như một bức tranh. Đa số những em học sinh như thế 
sẽ không thích học nhạc, bởi đối với các em âm nhạc là một cái gì đó rất khó. 
Và theo tâm lý trẻ, không thích sẽ không học, mà không học sẽ không hiểu, 
nhiều lần không hiểu sẽ chán, lúc đó các em sẽ nghịch phá trong giờ học, hay 
làm đủ mọi trò có thể nghĩ ra. Điều này ảnh hưởng tới kết quả học tập của các 
em rất lớn, làm các em mất tự tin trong học tập, trở nên rụt rè, nhút nhát.
 Chính vì lẽ đó bản thân tôi luôn băn khoăn và nghĩ rằng phải tìm biện 
pháp thật hữu hiệu nhằm giúp các em học sinh hát tốt hơn, tự tin mạnh dạn hơn 
khi học môn âm nhạc 
 I. HIỆN TRẠNG
 1. Thuận lợi:
 - Âm nhạc là một môn học đọc lập trong chương trình tiểu học.
 - Được sự quan tâm của nhà trường và Ban giám hiệu 
 - Cơ sở vật chất khá tốt như ti vi, đàn .phục vụ cho công tác giảng dạy
 - Giáo viên nắm chắc về chuyên môn, tích cực tìm tòi, nghiên cứu những 
phương pháp mới để vận dụng trong quá trình giảng dạy
 - Học sinh ngoan, đa số các em yêu thích âm nhạc, đặc biệt là phân môn 
học hát. Học sinh cảm nhận giai điệu bài hát khá tốt.
 2. Khó khăn:
 Cơ sở vật chất cho việc dạy và học môn âm nhạc của nhà trường chưa đầy 
đủ, ngoài đàn organ và một số tranh Tập đọc nhạc, thanh phách, song loan. Nhà 
trường chưa có hình ảnh của các nhạc sĩ và một số nhạc cụ gõ dân tộc 
 Đồ dùng dạy học còn hạn chế thiếu băng đĩa, tranh minh họa, đa phần 
giáo viên phải tự tìm tòi, tự sưu tầm đồ dùng phục vụ cho môn học.
 Trang 2
Lê Thị Hằng – Trường TH Võ Văn Kiệt/Sáng kiến kinh nghiệm năm học 2019 – 2020 Âm nhạc là môn học đặc thù nên phụ thuộc vào khả năng của mỗi học 
sinh, rất nhiều em chưa nắm được tiết tấu của bài hoặc đọc nhạc chưa đúng cao 
độ.
 Đối tượng học sinh, đại đa số là không có năng khiếu về môn học.
 Đa số học sinh là con gia đình lao động tự do còn nghèo nên các em ít 
được sự quan tâm đến việc học tập.
 Số học sinh hứng thú học hát không đều, học sinh nữ ham học và yêu 
thích việc học hát hơn học sinh nam. Bên cạnh đó, còn trường hợp các em bị 
bệnh chậm phát triển và các em học sinh trong diện hòa nhập.
 Một số học sinh còn e ngại, rụt rè, chưa mạnh dạn trình bày ý kiến của 
mình.
 Học sinh và phụ huynh chưa thực sự xem trọng môn học này, thời gian 
các em dành cho môn học không nhiều.
 II. VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
Qua thời gian công tác giảng dạy bộ môn Âm nhạc tại đơn vị tôi nhận thức để 
nâng cao chất lượng giảng dạy và giúp học sinh học tốt môn âm nhạc thì việc 
chọn một đề tài nghiên cứu là rất cần thiết cho nên tôi chọn đề tài “Phát huy tính 
tích cực trong việc học hát ở tiểu học” để nghiên cứu.
 III. CÁC GIẢI PHÁP THAY THẾ
 Học hát thực chất là quá trình bắt chước của học sinh để hát đúng giai 
điệu và thuộc lời ca của bài hát. Sự bắt chước này thông qua việc nghe giáo viên 
hát mẫu, nghe giáo viên đàn giai điệu, học sinh ghi nhận lại giai điệu của bài hát. 
Để giúp các em có sự sáng tạo và phát huy được tính tích cực ngoài việc thực 
hiện một tiết dạy theo các bước cơ bản như:
 + Giới thiệu: Tên bài hát, tên tác giả, nội dung bài.
 + Tìm hiểu về bài hát: Tiết tấu, giai điệu, ký hiệu âm nhạc
 + HS nghe mẫu (GV trình bày hoặc đĩa nhạc)
 + Cho HS luyện thanh
 + Tập hát từng câu
 + Hát ghép cả bài kết hợp gõ đệm theo phách, nhịp hoặc theo tiết tấu.
 + Ôn luyện theo nhóm, tổ, cá nhân.
 Trong tất cả các bước nêu trên bắt buộc học sinh phải tập trung nghe và 
làm theo cho đến khi hoàn tất.
 Riêng bước ôn luyện, học sinh phải hát cả bài kết hợp gõ đệm theo nhịp, 
phách, kết hợp vận động phụ họa theo bài hát, tôi theo dõi và phát hiện ra năng 
khiếu của từng cá nhân. Từ đó, tôi đưa ra biện pháp hỗ trợ cho học sinh đó phát 
huy khả năng cảm nhận và biểu diễn của mình.
 Trang 3
Lê Thị Hằng – Trường TH Võ Văn Kiệt/Sáng kiến kinh nghiệm năm học 2019 – 2020 Ngoài việc vận dụng các bước cơ bản nêu trên, để học sinh không bị thụ 
động, tôi đã có những hoạt động đan xen như: 
 Thực hiện những trò chơi xen kẽ giữa giờ học, giúp các em có thêm sự 
hào hứng, yêu thích tiết học, tránh việc hát quá nhiều cũng sẽ dẫn đến việc các 
em dễ mệt mỏi và nhàm chán, thái độ tích cực học tập của học sinh không còn 
nữa.
 Cho học sinh nghe và vận động theo nhạc bằng những bài hát thiếu nhi 
sôi động, khơi dậy sự hứng thú và cảm nhận âm nhạc của học sinh. 
 Vì thế, tôi thiết nghĩ cần vận dụng thêm các giải pháp sau trong các tiết 
học âm nhạc:
1. Rèn cho học sinh kĩ năng biết vận dụng sáng tạo vào thực hành
 Khi tổ chức cho các em thực hiện múa phụ họa theo bài hát, tôi phân công 
nhóm trưởng phụ trách, điều khiển và hướng dẫn lại cho các thành viên trong 
nhóm luyện tập, sau đó trình bày trước lớp. Để làm được điều này, tôi phải lựa 
chọn những em nhanh nhẹn, có chút năng khiếu và yêu thích môn học. Bên cạnh 
đó tôi cần suy nghĩ tìm động tác múa sao cho phù hợp với lời ca, đem lại hiệu 
quả bài học nhưng động tác phải thật đơn giản không quá phức tạp, quá cầu kì, 
làm cho học sinh khó nhớ, khó thực hiện sao cho việc vận động múa phụ họa 
được diễn ra một cách tự nhiên, nhẹ nhàng, thoải mái, thu hút được sự hăng hái, 
tích cực tham gia của tất cả các em học sinh. Các em được hoạt động không 
ngừng trong giờ học, tạo hình tượng đẹp qua động tác múa, phát huy trí tưởng 
tượng cho trẻ. Đây là phương pháp tích hợp giữa âm nhạc và múa. Áp dụng cho 
khối 3, 4, 5.
 Ví dụ: Lớp 4 bài hát “Khăn quàng thắm mãi vai em” 
 Đầu tiên, tôi gợi ý và hướng dẫn cho những em là nhóm trưởng một số 
động tác múa mẫu, kết hợp với việc di chuyển đội hình.
 Tiếp theo, các em nhóm trưởng sẽ chỉ huy và tập luyện cho các bạn trong 
nhóm của mình. Về phần tôi sẽ làm công việc quan sát, hướng dẫn khi các em 
cần sự giúp đỡ. Bên cạnh đó, tôi không quên việc động viên, khuyến khích các 
em tự hội ý với các bạn trong nhóm và sáng tạo thêm động tác mới cho bài của 
mình. Ngoài ra, các em cũng có thể sử dụng nguyên những động tác mẫu do tôi 
hướng dẫn (đối với nhóm chậm).
 Sau khi các nhóm đã hoàn thành bài múa của nhóm mình, tôi mời từng 
nhóm biểu diễn trước lớp, các nhóm còn lại sẽ nhận xét và đưa ra ý kiến của 
mình về bài biểu diễn của nhóm bạn.
 Như vậy, trong quá trình tập luyện tất cả học sinh đều được tham gia hoạt 
động, được nêu ra những ý kiến của mình, biết tham khảo thêm ý kiến từ các 
bạn và từ giáo viên.
 Từ những việc làm đó, các em có được cảm giác vui sướng, thích thú khi 
tự bản thân các em có thể hoàn thành tốt bài giáo viên giao. Hình thành cho các 
em ý thức tìm tòi và tự lĩnh hội kiến thức mới.
 Trang 4
Lê Thị Hằng – Trường TH Võ Văn Kiệt/Sáng kiến kinh nghiệm năm học 2019 – 2020 2. Rèn cho học sinh kĩ năng quan sát
 Đây là một cách để hấp dẫn trẻ, khi giáo viên treo một vài bức tranh hoặc 
ảnh lên bảng, ngay lập tức, sẽ thu hút được sự chú ý của các em, kích thích trí tò 
mò, óc tưởng tượng của trẻ. Các em sẽ nhìn những hình ảnh của thầy, cô treo 
trên bảng, trong đầu sẽ tự đặt ra câu hỏi đó là hình gì, hay ít ra cũng quan tâm 
xem nội dung bức tranh ấy là gì, tạo ra sự tương tác giữa thầy và trò. Các em bị 
lôi cuốn vào nội dung bài học, làm cho tiết học không còn sơ cứng, nhàm chán 
mà tiết học sẽ trở nên sinh động hơn. 
 Ví dụ: Ở lớp 2, khi dạy hát ôn bài “Thật là hay” của nhạc sĩ Hoàng Lân, tôi 
treo một bức tranh đã được phóng lớn có hình cây cổ thụ, hình ảnh hai con chim 
đang hót được thể hiện bằng những nốt nhạc đang bay ra từ mỏ chim, từ xa một 
chú chim nữa đang bay tới và hình ảnh hai bạn nhỏ dưới gốc cây đang lắng nghe 
tiếng chim hót.
 Lúc này, học sinh sẽ chăm chú quan sát, ghi nhớ nội dung của bức tranh và 
trả lời được các câu hỏi giáo viên đưa ra.
 + Các em hãy quan sát và cho biết trong tranh vẽ gì?
 + Hình ảnh những chú chim có trong bức tranh đang làm gì?
 + Hai bạn nhỏ đang làm gì dưới gốc cây?
 + Những hình ảnh trên có trong bài hát nào mà chúng ta đã dược học? 
 Ngay lập tức, có em trả lời đó là bài hát “Thật là hay” nhưng có em sẽ trả 
lời đó là bài hát “Nghe véo von” ạ. Các em quen gọi tên bài hát bằng câu hát đầu 
tiên của bài. Khi đó giáo viên sẽ sửa sai giúp các em khắc sâu tên bài hát, không 
 Trang 5
Lê Thị Hằng – Trường TH Võ Văn Kiệt/Sáng kiến kinh nghiệm năm học 2019 – 2020 còn nhầm lẫn nữa. Giáo viên nêu lại cho học sinh hiểu “Nghe véo von” chỉ là 
câu hát đầu tiên của bài hát. Tên bài hát là: Thật là hay do nhạc sĩ Hoàng Lân 
sáng tác. Điều đó chứng tỏ các em rất chú ý đến bức tranh và nội dung có trong 
tranh. Phương pháp này còn là sự tích hợp giữa Âm nhạc và Mĩ thuật giúp các 
em có được sự quan sát tốt nội dung có trong tranh. Có thể áp dụng cho tất cả 
các tiết học bài hát mới và tiết ôn tập bài hát từ lớp lớp 1 đến lớp 5. 
3. Rèn cho học sinh kĩ năng nghe và phản xạ 
 Có rất nhiều hình thức để rèn cho học sinh kĩ năng nghe và phản xạ, thông 
qua trò chơi “Nốt nhạc vui” trong tiết học như:
3.1. Thay thế lời bài hát bằng các nguyên âm: a, u, i , o, 
 Với cách hát này, tôi sẽ cho học sinh thực hiện sau khi các em đã đọc lời ca 
theo tiết tấu và hát đúng giai điệu của bài hát. Sau đó, tôi hướng dẫn học sinh 
cách thực hiện. Tôi đã áp dụng cho học sinh khối 1, 2, 3.
 Ví dụ: Lớp 1 bài hát “Lý cây xanh”
 Tôi làm kí hiệu tay thay thế cho các chữ cái (mỗi câu hát thay thế một chữ 
cái). Học sinh quan sát các kí hiệu chữ cái do tôi đưa ra và hát theo.
 + Câu 1: Cái cây xanh xanh. Kí hiệu chữ A
 + Câu 2: Thì lá cũng xanh. Kí hiệu chữ O
 + Câu 3: Chim đậu trên cành. Kí hiệu chữ U
 + Câu 4: Chim hót líu lo. Kí hiệu chữ I
 + Câu 5, 6: Líu lo là líu lo. Líu lo là líu lo. Kí hiệu chữ Ê
3.2. Hát mô phỏng theo tiếng các con vật như: gâu gâu, meo meo, mi mi, 
 Bên cạnh việc sử dụng các nguyên âm thay thế cho lời của bài hát để hát, 
tôi còn thay thế bằng cách hát mô phỏng tiếng của các con vật: gâu gâu, meo 
meo, mi mi, chíp chíp, o ó o, 
 Ví dụ: Lớp 2 bài “Xòe hoa”
 Tôi cho học sinh thực hiện tương tự như ở lớp 1, sau khi các em đã đọc 
lời ca theo tiết tấu và hát đúng giai điệu của bài hát.
 Tiếp theo, tôi sẽ làm kí hiệu tay, thay thế cho số thứ tự của các câu hát 
(mỗi câu hát thay thế tiếng của một con vật). Học sinh quan sát kí hiệu tay của 
giáo viên đưa ra và hát theo (câu 1 giáo viên đưa 1 ngón tay, câu 2 giáo viên đưa 
2 ngón tay...)
 + Câu 1: Bùng boong bính boong. Mô phỏng tiếng gâu gâu.
 + Câu 2: Ngân nga tiếng cồng vang vang. Mô phỏng tiếng meo meo.
 + Câu 3: Nghe tiếng chiêng reo vui rộn ràng Mô phỏng tiếng mi mi.
 + Câu 4: Theo tiếng khèn tiếng sáo vang lừng. Mô phỏng tiếng chíp chíp.
 + Câu 5: Tay nắm tay ta cùng xòe hoa. Mô phỏng tiếng o ó o.
 Trang 6
Lê Thị Hằng – Trường TH Võ Văn Kiệt/Sáng kiến kinh nghiệm năm học 2019 – 2020 Sau khi cho học sinh luyện hát theo tổ, nhóm bằng cách mô phỏng theo 
tiếng con vật. Tôi thay đổi kí hiệu tay liên tục không theo trình tự nào hết, yêu 
cầu các em quan sát và hát theo sao cho đúng. Nếu tổ, cá nhân em nào không 
thực hiện đúng sẽ bị phạt (hình thức phạt đơn giản nhẹ nhàng mà vui, gây được 
tiếng cười cho học sinh). Đối với những học sinh thực hiện đúng, tôi có lời khen 
ngợi và tuyên dương.
 Với cách hát này, các em sẽ được nghe âm thanh vui tai do chính mình và 
các bạn trong lớp mô phỏng lại tiếng của các con vật. Các em học mà như đang 
được chơi trong tâm thế thoải mái nhưng vẫn cảm nhận đúng được giai điệu của 
bài hát. Từ đó, kích thích được sự hào hứng, sự sôi nổi và làm cho các em dần 
dần trở nên mạnh dạn và tự tin hơn.
3.3. Thay thế lời bài hát bằng âm thanh của các loại nhạc cụ
 Ngoài việc cho các em sử dụng các nguyên âm a, u, i, o, mô phỏng theo 
tiếng của các con vật thay thế lời bài hát, tôi còn cho học sinh bắt chước tiếng 
của các loại nhạc cụ như: trống, thanh la, mõ 
 Ví dụ: Lớp 3 bài “Lớp chúng ta đoàn kết”
 Đầu tiên, tôi cùng học sinh đi tìm hiểu âm thanh của từng loại nhạc cụ 
bằng cách cho học sinh nghe và đoán xem đó là âm thanh của loại nhạc cụ nào.
 + Âm thanh thứ 1: Tùng tùng tùng Bạn nào cho cô biết đó là âm 
thanh của loại nhạc cụ nào? (tiếng trống).
 + Âm thanh thứ 2: Cheng cheng cheng Các em cho cô biết đó là 
âm thanh của loại nhạc cụ nào? (tiếng thanh la).
 + Âm thanh thứ 3: Cộc cộc cộc Âm thanh chúng ta vừa nghe là 
của loại nhạc cụ nào? (tiếng mõ)
 Sau khi đã tìm hiểu xong về âm thanh của các loại nhạc cụ, tôi quy định 
câu hát ứng với tiếng của từng nhạc cụ như sau:
 + Câu 1: Lớp chúng mình rất rất vui. (Cộc cộc cộc)
 + Câu 2: Anh em ta chan hòa tình thân. (Cheng cheng cheng)
 + Câu 3: Lớp chúng mình rất rất vui. (Cộc cộc cộc)
 + Câu 4: Như anh em keo sơn một nhà. (Cheng cheng cheng)
 + Câu 5: Đầy tình thân quý mến nhau. (Cộc cộc cộc)
 + Câu 6: Luôn thi đua học chăm tiến tới. (Cheng cheng cheng)
 + Câu 7: Quyết kết đoàn giữ vững bền. (Tùng tùng tùng)
 + Câu 8: Giúp đỡ nhau xứng đáng trò ngoan. (Tùng tùng tùng)
 Tiếp theo, tôi hát mẫu rồi hướng dẫn cho các em thực hiện. Sau đó, chia 
lớp thành hai nhóm hát đối đáp nhau, riêng câu 7 và câu 8 cả lớp cùng hát. Tôi 
cho học sinh luyện tập như đã quy định, khuyến khích các em biểu diễn trước 
lớp, mỗi em có thể tự chọn cho mình một âm thanh như đã luyện tập để trình 
bày cả bài hát, có em sẽ chọn tiếng trống, có em thì chọn tiếng thanh la Như 
 Trang 7
Lê Thị Hằng – Trường TH Võ Văn Kiệt/Sáng kiến kinh nghiệm năm học 2019 – 2020 vậy, cùng một giai điệu nhưng các em được nghe nhiều âm thanh khác nhau, 
việc các em được tự chọn lựa và thể hiện âm thanh mình yêu thích sẽ khơi dậy 
cho các em sự phấn khích, tinh thần xung phong, giúp các em có sự yêu thích và 
tự tin hơn khi biểu diễn. Hoạt động này giúp thay đổi không khí lớp học, học 
sinh hứng thú, làm cho các em quên đi việc mình đang học hát mà như là đang 
được tham gia trò chơi giúp các em mạnh dạn, sôi nổi, làm cho học sinh mau 
nhớ được giai điệu bài hát.
3.4. Nghe gõ tiết tấu đoán tên bài hát
 Riêng đối với học sinh khối 4, 5, tôi áp dụng cách cho học sinh “Nghe tiết 
tấu đoán tên bài hát”. Hoạt động này được tôi thực hiện trong tiết ôn tập với tất 
cả các bài hát đã học.
 Với cách này, tôi tiến hành như sau: gõ một tiết tấu bất kì của bất kì bài hát 
nào mà các em đã được học. Mỗi hình tiết tấu tôi sẽ gõ từ 2 đến 3 lần cho học 
sinh nghe và đoán. Đối với học sinh chậm, tôi lựa chọn bài hoặc câu hát có tiết 
tấu đơn giản, gõ đệm số lần nhiều hơn sao cho các em có thể đoán ra được tên 
bài hát qua tiết tấu mà các em nghe được. Như thế, giúp các em dần quen với 
cách nghe đoán tiết tấu và thể hiện lại được tiết tấu của bài.
 Ví dụ1:
 . . 
 X X X X X X X X X X X X
 Học sinh lắng nghe và phân tích tiết tấu trên là câu hát trong bài “Reo vang 
bình minh” ở lớp 5.
 Ví dụ 2:
 X X X X X X X X X X X
 Học sinh lắng nghe và phân tích tiết tấu trên là câu hát trong bài “Thật là 
hay” ở lớp 2.
 Với cách thực hiện như trên, các em có được cảm giác vui sướng và thích 
thú khi tự bản thân các em có thể đoán được tiết tấu mà giáo viên đưa ra. Giúp 
các em có được phản xạ nhanh, khắc sâu được kiến thức của bài học.
4. Rèn kĩ năng hát, khả năng tự tin khi biểu diễn thông qua trò chơi 
 Ở đây, tôi áp dụng cho tất cả học sinh từ khối 1 đến khối 5. Bằng cách xen 
kẽ, tôi cho học sinh nghe những bản nhạc thiếu nhi sôi động mà các em yêu 
thích, kết hợp cho các em vận động theo nhạc với những điệu nhảy kết hợp với 
những động tác đơn giản. 
 Ví dụ: Sau khi dạy bài hát” Những bông hoa những bài ca”. 
 Trang 8
Lê Thị Hằng – Trường TH Võ Văn Kiệt/Sáng kiến kinh nghiệm năm học 2019 – 2020 Tôi tiến hành xen vào giữa hoặc gần cuối tiết học cho các em vận động 
theo bài hát “Bông hồng tặng cô” trên nền nhạc remix, kết hợp với trò chơi 
“Nhanh tay lẹ mắt”. Tôi thực hiện vài động tác đơn giản, học sinh thực hiện theo 
tôi và hát theo lời bài hát. Tay tôi đưa bên nào các em phải đưa theo bên đó, tay 
lên cao, tay xuống thấp, tay sang ngang Nhưng khi tay tôi ngưng, học sinh 
cũng phải ngưng, ai không theo kịp sẽ bị phạt (hình thức phạt đơn giản nhẹ 
nhàng mà vui, gây được tiếng cười cho học sinh).
 Thông qua trò chơi, tôi giáo dục thêm cho các em về “Ngày nhà giáo Việt 
Nam 20/11”. Giúp các em thêm yêu quý và kính trọng thầy cô giáo.
 Bên cạnh đó, tôi luôn dùng những lời động viên khuyến khích, cổ vũ kịp 
thời, giúp cho các em thêm tự tin hơn, đối với những em không có năng khiếu, 
các em cũng tin mình sẽ làm theo được những động tác tôi đưa ra dù rằng các 
em hát chưa hay.
 Mặc dù, chỉ là những hành động nhỏ, những lời động viên nhẹ nhàng của 
tôi (À hôm nay cô thấy bạn A đã biết hát kết hợp vỗ tay theo nhịp rất tốt. Động 
tác phụ họa của bạn B mặc dù chưa được mềm mại như những bạn khác nhưng 
bạn vẫn thể hiện một cách rất là tự tin, cô thấy bạn tiến bộ rất nhiều, trong trò 
chơi này các em tham gia rất tích cực, đa số các em phản xạ rất nhanh, rất nhiều 
em làm theo kịp động tác của cô, cô rất vui vì điều đó). Tuy đó chỉ là những lời 
nhận xét, những lời động viên nhẹ nhàng nhưng nó như một sức mạnh, tiếp thêm 
sức cho các em, các em cảm thấy bản thân mình cũng có thể làm được như 
những bạn khác. Điều đó cũng không kém phần quan trọng trong việc phát triển 
kĩ năng hát, khả năng tự tin khi biểu diễn bài hát, giúp các em có được cảm giác 
thoải mái cả cơ thể, các em được hoạt động liên tục, được giải trí và được thư 
giãn đầu óc Làm cho các em không còn cảm giác bị căng thẳng, gò bó khi 
ngồi học quá lâu, dần dần các em trở nên yêu thích giờ học hát hơn. Đây còn là 
sự kết hợp giữa Âm nhạc với Thể dục. 
 C. KẾT LUẬN CHUNG VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM:
 I. KẾT LUẬN:
 - Sau khi giảng dạy thực tế tại trường, tôi đã áp dụng thực hiện giảng dạy 
âm nhạc với các phương pháp theo các bước trên và thấy các em rất say mê 
hứng thú học tập. Tôi nhận thấy:
 + Các em rất hứng thú và sôi nổi trong giờ học âm nhạc.
 + Các em năng động và đưa ra ý kiến về sự hiểu biết của mình, có ý thức 
xung phong trả lời câu hỏi.
 + Trong quá trình nghe băng nhạc, xem tranh ảnh, các em được biết thêm về 
tác giả, tác phẩm, biết thêm về đặc điểm, văn hóa từng vùng.
 + Trước đây trong lớp có một số em nhút nhát, ít phát biểu: sau khi áp dụng 
phương pháp phân nhóm, tự tìm hiểu, các em mạnh dạn hơn trong giờ học âm 
nhạc.
 + Hình thành cho các em được kĩ năng nghe để lấy thông tin và đưa ra thông 
tin đáp lại.
 Trang 9
Lê Thị Hằng – Trường TH Võ Văn Kiệt/Sáng kiến kinh nghiệm năm học 2019 – 2020 * Áp dụng đề tài vào giảng dạy, kết quả đạt được trong năm học 2019 – 
2020 như sau:
 * Kết quả thu được như sau: 
 Năm học Mức đạt được(T) Mức đạt được(H)
 Giữa học kì I năm 20% 80%
 học 2019 - 2020
 Cuối tháng 2/ 40% 60%
 2020
 II. BÀI HỌC KINH NGHIỆM:
 Qua thời gian giảng dạy theo sáng kiến, tôi nhận thấy các em rất náo nức 
hồ hởi, hứng thú trong giờ học và nắm được bài rất nhanh, logic và khoa học. 
Với phương pháp dạy trên sẽ giúp học sinh dễ dàng và nhanh chóng học thuộc 
bài ngay tại lớp một cách vui vẻ, các em chủ động tham gia xây dựng bài rất tích 
cực, khác với trước đây chỉ là ngồi nghe giáo viên truyền đạt một cách thụ động.
 Giờ học với sự giúp của các thiết bị hiện đại như: Ti vi, nhạc cụ, tranh ảnh 
minh họa đã làm tiết học thêm phần sinh động, hào hứng, đồng thời học sinh 
tiếp thu bài học nhanh và mang lại hiệu quả cao. Ngoài kết quả trong giảng dạy 
mà tôi đã đạt được, tôi cảm thấy rất vui và tự hào vì qua giảng dạy tôi đã phát 
hiện và bồi dưỡng rèn luyện được những em có năng khiếu để không chỉ biểu 
diễn tốt các chương trình văn nghệ trong các ngày lễ như khai giảng, trung thu, 
20-11, mừng Đảng mừng xuân, tổng kết... Ngoài ra còn có các học sinh tham gia 
trong đội tuyển văn nghệ của trường đã để lại nhiều ấn tượng với thầy cô và các 
bạn bè trong và ngoài trường học.
 Qua thời gian công tác, tôi rút ra được bài học cho bản thân là: Là một 
giáo viên dạy môn Âm nhạc, tôi luôn tự trau dồi kiến thức chuyên môn cho 
mình, không ngừng học hỏi đồng nghiệp và biết lắng nghe ý kiến đóng góp của 
đồng nghiệp, luôn tự chủ động bồi dưỡng và giúp đỡ các em phát hiện và phát 
triển theo khả năng của bản thân.
 Trên đây là là một vài kinh nghiệm nhỏ của cá nhân tôi tích lũy được 
trong quá trình giảng dạy mà tôi đã áp dụng tại trường Tiểu học Võ Văn Kiệt. 
Mặc dù đã có rất nhiều cố gắng nhưng chắc rằng còn có những thiếu sót. Kính 
mong được sự đóng góp ý kiến của các quý lãnh đạo để tôi để đem đến cho các 
em những giờ học Âm nhạc thật thú vị và hiệu quả hơn.
 Tôi xin chân thành cảm ơn sự đóng góp ý kiến của quý đồng nghiệp.
 Long Điền Đông, ngày 01 tháng 3 năm 2020
 Người viết
 Trang10
Lê Thị Hằng – Trường TH Võ Văn Kiệt/Sáng kiến kinh nghiệm năm học 2019 – 2020 Lê Thị Hằng
 Trang11
Lê Thị Hằng – Trường TH Võ Văn Kiệt/Sáng kiến kinh nghiệm năm học 2019 – 2020