Một vài kinh nghiệm nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm học sinh lớp 5

 Mục lục
1. ĐẶT VẤN ĐỀ....................................................................................................1
2. NỘI DUNG.........................................................................................................3
2.1. Cơ sở lí luận......................................................................................................3
2.2 Cơ sở thực tiễn...................................................................................................4
2.3. Thực trạng.........................................................................................................5
2.3.1 Thuận lợi.........................................................................................................5
2.3.2 Khó khăn........................................................................................................6 
2.4 Một số kinh nghiệm...........................................................................................6
2.4.1 Người giáo viên chủ nhiệm cần cố gắng đạt được một số yêu cầu sư phạm 
cơ bản......................................................................................................................6
2.4.2 Giáo viên chủ nhiệm phải là người nắm rõ, nắm vững tình hình của lớp chủ 
nhiệm.......................................................................................................................7
2.4.3 Biện pháp của giáo viên chủ nhiệm đối với tập thể lớp...............................14
2.4.4 Hoạt động kết hợp giữa giáo viên chủ nhiệm với các lực lượng giáo dục 
khác........................................................................................................................15
2.5 Kết quả cụ thể..................................................................................................19
3. KẾT LUẬN .....................................................................................................20
 - 1 - 1. ĐẶT VẤN ĐỀ
 Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng dạy: “Vì lợi ích mười năm trồng 
cây, vì lợi ích trăm năm trồng người”. Đó là nhiệm vụ lâu dài của toàn Đảng 
toàn dân tộc và của toàn ngành giáo dục để đào tạo nguồn lực nhân tài, góp phần 
vào sự phát triển của đất nước, đáp ứng vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại 
hóa và hội nhập quốc tế. Vai trò của ngành Giáo dục và Đào tạo là rất quan 
trọng. Để thực hiện nhiệm vụ “Trồng người” đó chính là những thầy giáo, cô 
giáo- Những “Chiến sĩ trên mặt trận văn hóa” ngày đêm miệt mài với nghề dạy 
học để ươm mầm tương lai cho tổ quốc. Trong đó, đặc biệt quan trọng là những 
giáo viên chủ nhiệm (GVCN) lớp. 
 Ở mỗi khối lớp, các em có độ tuổi như nhau, sống trong cùng một địa 
phương, được học cùng một chương trình. Nhưng tại sao đến cuối năm, chất 
lượng của học sinh lớp này lại vượt trội so với các lớp khác. Tất cả những điểm 
khác biệt đó đều do giáo viên chủ nhiệm lớp tạo ra. Giáo viên chủ nhiệm nào có 
tinh thần trách nhiệm cao, tận tâm với học sinh của mình thì chắc chắn sẽ tìm ra 
được các biện pháp để thu hút học sinh đến lớp, làm cho học sinh trở nên chăm 
ngoan, thích đi học và luôn cảm thấy “mỗi ngày đến trường là một ngày vui”.
 Mặt khác, tuy giáo viên chủ nhiệm lớp ở Tiểu học dạy được tất cả các lớp 
(từ lớp 1 đến lớp 5) nhưng trong thực tế, không phải giáo viên nào cũng theo học 
sinh của mình từ lớp này lên lớp khác. Vì vậy, mỗi năm lên lớp, các em lại được 
học với một thầy (cô) khác nhau. Nếu giáo viên lớp dưới làm tốt công tác chủ 
nhiệm, xây dựng tốt nề nếp lớp học, rèn luyện cho học sinh phương pháp tự học 
và nhiều kĩ năng sống cơ bản khác; nhưng lên lớp trên, giáo viên chủ nhiệm lớp 
không duy trì, không phát huy thì rồi nề nếp lớp học và chất lượng học tập của 
học sinh sẽ ra sao? Do vậy, công tác chủ nhiệm lớp phải được thực hiện đồng bộ 
từ lớp Một đến lớp Năm. Nề nếp lớp học, phương pháp học tập, đạo đức, nhân 
cách và các kĩ năng sống của học sinh phải được giáo viên chủ nhiệm chú y xây 
dựng, rèn rũa ngay từ lớp 1 và phải được duy trì, phát huy xuyên suốt ở các lớp 
trên.
 - 2 - Trong giai đoạn hiện nay, toàn ngành giáo dục đang yêu cầu đổi mới. 
Điều đó đặt ra cho người giáo viên chủ nhiệm câu hỏi: phải làm thế nào để đáp 
ứng nhu cầu đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện? Vì vậy để 
hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình, người giáo viên chủ nhiệm lớp ở tiểu học 
phải trải qua biết bao nhiêu khó khăn, bao nhiêu vất vả. 
 Sau nhiều năm làm công tác chủ nhiệm lớp, tôi luôn hoàn thành xuất sắc 
 nhiệm vụ được giao. Liên tục 4 năm qua, lớp tôi chủ nhiệm luôn duy trì sĩ số 
 100%, chất lượng của học sinh lớp chủ nhiệm luôn dẫn đầu trong khối và trong 
 toàn trường. 
 Xuất phát từ những lí do trên và từ kinh nghiệm thực tế của bản thân, tôi 
 đã mạnh dạn chọn đề tài: “Một vài kinh nghiệm nâng cao hiệu quả công tác 
 chủ nhiệm học sinh lớp 5” để nghiên cứu. Mong được chia sẻ và nhận được 
 những đóng góp chân tình từ các thầy giáo, cô giáo.
 - 3 - 2. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
 2.1 Cơ sở lí luận:
 Giáo dục là quá trình toàn vẹn hình thành nhân cách, được tổ chức có mục 
đích, có kế hoạch, thông qua hoạt động và quan hệ giữa nhà giáo dục và người 
được giáo dục nhằm chiếm lĩnh kinh nghiệm xã hội của loài người. Chính vì lẽ 
đó, Đảng và Nhà nước ta đã xác định sự nghiệp trồng người không chỉ là sự 
nghiệp của toàn nhân loại nói chung mà còn là của toàn Đảng, toàn dân ta nói 
riêng. Đối với nước ta, giáo dục được xác định là “quốc sách hàng đầu”, là vô 
cùng quan trọng và cấp thiết bởi sự thành đạt của một con người, sự phát triển 
của một thế hệ, sự hưng thịnh của đất nước đều phụ thuộc vào kết quả của hoạt 
động giáo dục “Vì lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người”. 
Hơn thế, trong một thời đại hội nhập kinh tế, thời đại công nghệ thông tin phát 
triển như vũ bão hiện nay thì giáo dục lại vô cùng cần thiết. Làm thế nào để 
những người chủ tương lai của đất nước có đủ đức lẫn tài? Làm thế nào để sự 
nghiệp giáo dục mang lại hiệu quả tốt? Đây chính là trách nhiệm chung của toàn 
xã hội, của tất cả những người làm công tác giáo dục, đặc biệt là của người giáo 
viên chủ nhiệm lớp – người trực tiếp và thường xuyên nhất tiếp xúc với các em 
học sinh. Bởi vậy, người gần gũi nhiều nhất với các em học sinh, người luôn ở 
bên cạnh giải đáp mọi khó khăn thắc mắc của các em, người mà các em kính 
trọng và yêu quí nhất, người mà được các em xem như là cha là mẹ không ai 
khác chính là người giáo viên chủ nhiệm lớp.
 Là một giáo viên chủ nhiệm lớp tôi rất mong muốn học trò của mình là 
những con ngoan, trò giỏi, tài đức vẹn toàn để sau này lớn lên các em tự tin, 
năng động, bản lĩnh bước vào đời, trở thành những người công dân có ích cho xã 
hội.
 Về bản thân, tôi rất mong muốn mình là người đồng nghiệp được tin yêu, 
được phụ huynh tin tưởng khi gửi gắm con em mình đến để giáo dục, dạy dỗ, 
góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của trường Tiểu học Tân Tiến nói riêng 
và của thành phố Bắc Giang nói chung.
 - 4 - 2.2 Cơ sở thực tiễn
 Trong xã hội hiện nay, nền kinh tế trường làm cho đời sống, ý thức của 
người dân được cải thiện hơn, ai ai cũng từ chỗ “no cơm ấm áo” dần dần tiến tới 
“ăn ngon mặc đẹp”, chăm lo cho tương lai con cái nhiều hơn; chính sách mở 
cửa, giao lưu kinh tế, văn hóa giữa các nước cũng rất đa dạng. Điều đó đã tác 
động ít nhiều đến sự nhận thức, hiểu biết của các học sinh chúng ta. Cho nên ta 
dễ dàng nhận thấy rằng học sinh ngày nay thông minh, nhanh nhẹn, sáng tạo và 
hiểu biết hơn. Đúng như ông cha ta đã từng nói: “Hậu sinh khả uý”. Đây là một 
điều rất đáng mừng vì: “Con hơn cha là nhà có phúc”.
 Tuy nhiên ta không thể không bàn tới mặt trái của nền kinh tế thị trường. 
Những cái xấu đã và đang len lỏi vào thế hệ trẻ chúng ta. Nó làm lu mờ lí trí, bôi 
đen nhân cách khiến những người làm công tác giáo dục, các bậc phụ huynh 
phải băn khoăn, lo lắng. Qua thực tế, ta nhận thấy đạo đức học sinh đang trên đà 
đi xuống, đạo hiếu, truyền thống “Tôn sư trọng đạo” dường như bị xem nhẹ, 
quan hệ giữa người với người dần theo kiểu: “Tiền, tiền và tiền”. Rồi các tệ nạn 
xã hội như lưu truyền, tiếp xúc văn hóa phẩm đồi trụy, cờ bạc, ma túy có thể 
nói là đầy rẫy trước mắt. Đau lòng hơn nữa là có những học sinh xem thường, vô 
lễ, thậm chí chống đối lại thầy cô giáo đang dạy mình .mà đằng sau đó là một 
sự bao che dung túng của gia đình. Thực trạng này luôn là rào cản, gây khó khăn 
cho những người làm công tác chủ nhiệm lớp. Bởi vì người giáo viên chủ nhiệm 
đâu chỉ là quản lí các em mà còn phải dạy dỗ, phải chịu trách nhiệm về mặt học 
tập, đạo đức của các em. Tôi thường nói với các em rằng: Các em là những cái 
cây còn non, còn người giáo viên chủ nhiệm – thay mặt nhà trường (cùng với 
cha mẹ các em) là người uốn nắn, định hướng cái cây ấy để cây được lớn lên 
thẳng thẳng, đủ độ cứng cáp, vững chãi, bản lĩnh để chống chọi lại vô vàn thử 
thách, bão táp của cuộc đời. Do đó, chủ nhiệm lớp là một công việc khó khăn 
nhưng vô cùng nghiêm túc. 
 Công tác chủ nhiệm là một công việc thường xuyên, khá gắn bó với người 
giáo viên . Vì vậy, đối với mỗi nhà giáo trong quá trình đảm nhiệm trọng trách 
này đều tích luỹ cho mình một số kinh nghiệm riêng. Hơn nữa trong thời đại 
 - 5 - ngày nay, cùng với sự tiến bộ của xã hội, sự giao lưu văn hoá, kinh tế, rộng 
rãi như đã nói ở trên thì vấn đề làm sao để đáp ứng tốt vai trò một giáo viên chủ 
nhiệm là vấn đề không hề cũ. Kéo theo, những kinh nghiệm mà giáo viên chủ 
nhiệm tích luỹ được cần được quan tâm, chia sẻ, bồi dưỡng thêm nhằm mục đích 
làm tốt công tác chủ nhiệm, làm tốt nhiệm vụ mà Đảng và nhân dân đã tin tưởng 
giao phó là giáo dục, rèn luyện các em ngày càng tốt hơn, giúp các em trở thành 
những con người lao động “vừa hồng, vừa chuyên”, sống hoàn thiện, có ích 
trong tương lai. 
 Chính vì những lẽ đó mà tôi đã dành khá nhiều thời gian, tâm sức cho 
công tác chủ nhiệm lớp mình. Hôm nay tôi mạnh dạn trình bày đề tài “Một vài 
kinh nghiệm nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm học sinh lớp 5” đúc kết 
kinh nghiệm từ quá trình chủ nhiệm lớp của bản thân tôi trong các năm học vừa 
qua, đặc biệt là năm 2017– 2018. Rất mong sự góp ý chân thành của cấp trên 
cùng quý bạn đồng nghiệp để tôi ngày càng có thêm nhiều kinh nghiệm qúy báu 
trong công tác chủ nhiệm lớp, giúp tôi hoàn thành công tác tốt hơn và cũng là 
hoàn thiện bản thân mình hơn.
2.3 Thực trạng
2.3.1. Thuận lợi:
 Giáo viên chủ nhiệm nhận được sự chỉ đạo, quan tâm sâu sát của chi bộ 
Đảng, của Ban Giám Hiệu, của Công đoàn giáo dục cơ sở cùng sự giúp đỡ của 
tất cả các ban ngành trong HĐSP nhà trường.
- Giáo viên chủ nhiệm năng nổ, thích học hỏi, tìm tòi sáng tạo là người trực tiếp 
giảng dạy lớp.
- Đội ngũ các thầy cô giáo bộ môn nhiệt tình, yêu nghề và trách nhiệm cao, 
chuyên môn vững vàng.
- Hầu hêt các phụ huynh học sinh đều rất quan tâm đến việc học của các em.
- Đội ngũ cán sự lớp tập trung những thành viên khá tích cực, ham hoạt động.
 - 6 - 2.3.2 Khó khăn: 
 Đầu năm học 2017 - 2018 tôi được Ban Giám Hiệu nhà trường phân công 
chủ nhiệm lớp 5D. Đây là lớp có nhiều em học yếu, ham chơi, ảnh hưởng đến 
kết quả thi đua của lớp.
 Đa số học sinh chưa ý thức học tập còn ham chơi.
 Một số phụ huynh học sinh phải bươn chải cuộc sống, ít có điều kiện để 
quan tâm chăm sóc con cái (Như đi làm công nhân may về muộn nên ít quan 
tâm tới con)
 Đặc biệt, lớp có tới 3 học sinh khuyết tật:
 - Dương Minh Chiến ( Thiểu năng trí tuệ).
 - Dương Khương Duy ( Thiểu năng trí tuệ).
 - Nguyễn Văn Luyện ( Thiểu năng trí tuệ, hay trêu chọc các bạn). 
2.4. Một số kinh nghiệm: 
2.4.1. Người giáo viên chủ nhiệm cần cố gắng đạt được một số yêu cầu sư 
phạm cơ bản:
 Có thể nói thế kỉ thứ XXI là thế kỉ của khoa học công nghệ con người 
phải nhanh chóng trở thành trung tâm của sự phát triển, con người vừa là mục 
tiêu vừa là động lực của sự phát triển. Vì vậy người giáo viên phải không ngừng 
nâng cao hiệu quả giáo dục để đào tạo thế hệ trẻ có đầy đủ phẩm chất đáp ứng 
nhu cầu của xã hội muốn đảm bảo tốt vai trò ấy thì giáo viên nói chung và giáo 
viên chủ nhiệm nói riêng phải có phẩm chất và năng lực phù hợp trong giai đoạn 
mới.
 Thứ nhất, người giáo viên chủ nhiệm lớp phải có lòng yêu nghề mến trẻ, 
phải am hiểu nắm bắt sâu sắc chủ trương đường lối giáo dục của Đảng và Nhà 
nước trong thời kì đổi mới, phải có niềm tin ở các em. Chính niềm tin ấy sẽ tiếp 
thêm nghị lực để giáo viên hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình.
 Thứ hai là người giáo viên chủ nhiệm phải có “chữ tín” với phụ huynh và 
học sinh, phải khéo léo đối xử sư phạm, mà biểu hiện cụ thể là phải tôn trọng và 
yêu mến học sinh. Khi yêu mến và tôn trọng học sinh thì ta mới thực sự cảm hóa 
được các em, bởi con đường tác động đến tình cảm theo tôi chỉ là con đường 
 - 7 - tình cảm, chúng ta cho như thế nào thì chúng ta cũng sẽ nhận được những tình 
cảm như thế ấy.
 Thứ ba, người giáo viên chủ nhiệm lớp phải là người có chuyên môn vững 
vàng có tay nghề cao. Có dạy tốt, có kiến thức sâu thì học sinh mới phục và chấp 
nhận sự giáo dục của mình. Mỗi ngày xung quanh chúng ta có bao nhiêu là kiến 
thức mới lạ nếu chúng ta không “Học, học nữa, học mãi” thì sẽ không theo kịp, 
không đáp ứng được yêu cầu của thời đại cũng như của học sinh.
 Thứ tư là giáo viên chủ nhiệm phải là tấm gương sáng cho các em noi 
theo, phải là ngọn đèn soi đường dẫn lối cho các em. Vậy muốn làm được điều 
đó thì từng lời nói cử chỉ, điệu bộ đến thái độ ứng xử phải có chuẩn mực, đúng 
đắn tránh để học sinh “Coi nhẹ, xem thường” thực tế cho thấy giáo viên được sự 
tôn trọng kính yêu của học sinh thì công tác giáo dục sẽ dễ dàng đạt hiệu quả.
 Nói tóm lại, giáo viên chủ nhiệm phải là một công dân gương mẫu có lối 
sống lành mạnh, biết sống vì mọi người, không chỉ cần có cái “Tài” mà còn phải 
có một cái “Tâm” rất lớn. Chỉ có như thế ta mới đáp ứng và thực hiện tốt yêu 
cầu mà xã hội đã tín nhiệm giao phó.
2.4.2 Giáo viên chủ nhiệm phải là người nắm rõ, nắm vững tình hình lớp chủ 
nhiệm: 
 Muốn giáo dục học sinh thì phải hiểu được tâm tư tình cảm nguyện vọng 
của các em. Nhưng làm thế nào để hiểu được những đều ấy một cách tường tận? 
Theo tôi đó là tiếp cận với lớp chủ nhiệm nghĩa là chúng ta phải tiếp xúc gần gũi 
trò chuyện tìm hiểu về hoàn cảnh, đặc điểm tâm sinh lí, tính tình sở thích của 
các em. Vì vậy trước tiên khi phụ trách một lớp tôi đã tìm hiểu học sinh qua các 
mặt. 
 Thành phần gia đình:
 • Con thương binh, liệt sĩ: 0.
 • Gia đình đủ ăn: 19
 Học sinh có hoàn cảnh khó khăn về kinh tế:
 Dương Văn Bình: Bố mất, mẹ phải nuôi hai anh em nên kinh tế khó khăn.
 Địa bàn cư trú :
 - 8 - • Tất cả học sinh của lớp đều ở rải rác ở 3 thôn của xã Tân Tiến: Văn Sơn, 
Văn Giàng và Thanh Cảm.
 Kết quả học tập và rèn luyện năm học 2015– 2016
 Các môn học và hoạt động giáo dục: 
 Hoàn thành tốt tất cả các môn học: 2 em = 15%
 Hoàn thành: 29 em = 85 %
 Hình thành và phát triển năng lực và phẩm chất đạt 100%
 Để để tìm hiểu và nắm bắt được các nội dung trên tôi tiến hành làm các 
công việc sau:
 Bước 1: Điều tra lí lịch học sinh qua phiếu Sơ yếu lí lịch vào tuần đầu tiên 
của năm học mới với các nội dung sau: 
 SƠ YẾU LÍ LỊCH HỌC SINH
 1. Họ và tên học sinh: . Giới tính: 
 2. Ngày . tháng . năm sinh Dân tộc: .. .. Tôn giáo: .
 3. Địa chỉ thường trú: Xóm ..xã .thành phố ............
 - Số điện thoại của gia đình: 
 4.Họ, tên cha: .Nghề nghiệp: 
 Số điện thoại: .
 Họ, tên mẹ: .Nghề nghiệp: . 
 Số điện thoại: .
 5. Số anh .. chị . .. em .. trong gia đinh.
 6. Điều kiện kinh tế gia đình: .
 7. Kết quả của năm học 2015 - 2016:
 -Các môn học:..............................
 - Năng lực:.................. Phẩm chất:....................
 - Nhiệm vụ đã làm ở năm học 2015 - 2016: ......................
 Bước 2: 
 Để kiểm tra độ chính xác của các thông tin mà tôi thu thập được qua 
phiếu điều tra tôi cố gắng tìm hiểu thông qua nhiều kênh khác nhau như từ 
GVCN của năm trước, bạn bè, người quen, chính quyền địa phương, đến thăm 
 - 9 - gia đình một số học sinh, Qua đó sẽ hiểu biết cụ thể hơn, chi tiết hơn hoàn 
cảnh gia đình các em. Từ đó tôi có những hình thức, những biện pháp giáo dục 
linh hoạt phù hợp với từng em bởi giáo dục không phải là một công thức chung 
có sẵn. 
 Bước 3: 
 Đây là bước tiến hành thường xuyên ở từng giai đoạn. Tôi cung cấp số 
điện thoại của bản thân, của nhà trường đến từng em và liên hệ với gia đình học 
sinh qua điện thoại, sổ liên lạc. Đây là sự liên hệ hai chiều qua lại giữa nhà 
trường với gia đình, giữa GVCN với PHHS. Bằng các hình thức liên hệ đó tôi sẽ 
nắm được những diễn biến về đạo đức, về học tập của các em từ đó có thể đánh 
giá hiệu quả những tác động sư phạm đồng thời điều chỉnh phương pháp giáo 
dục. Vì đạo đức, học lực của từng em luôn biến đổi từng giờ, từng ngày chứ 
không phải là bất biến theo kiểu “Đầu sao đuôi vậy”.
 a. Tiến hành làm sổ chủ nhiệm:
 Sổ chủ nhiệm được xem là nhật kí của lớp. Nó ghi lại kết quả học tập, 
những diễn biến trong lớp trong suốt một năm học vì vậy khi làm sổ chủ nhiệm 
tôi thật thận trọng, tôi ghi đầy đủ các chi tiết theo mẫu: Trong đó tôi chú ý nhất 
là:
 - Sơ đồ chỗ ngồi.
 - Danh sách cán bộ lớp.
 - Nội quy trường lớp.
 - Theo dõi kết quả thi đua.
 - Theo dõi học sinh cá biệt.
 - Theo dõi mọi mặt từng học sinh theo định kỳ.
 - Kiểm diện phụ huynh đi họp.
 b. Ổn định nề nếp, xây dựng lớp tự quản tích cực:
 Ở lứa tuổi Tiểu học, thiết nghĩ các em có thể phát huy khả năng tự quản, 
phát huy trách nhiệm của bản thân, trong mọi công việc trên tinh thần dân chủ, 
tôi luôn tôn trọng tin tưởng và giáo dục cho các em ý thức tự giác, tích cực phê 
 - 10 - bình và tự phê bình. Kích thích tính tự trọng và tình đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau 
cùng tiến bộ ở mỗi học sinh.
 Để xây dựng một tập thể tự quản tốt, muốn ổn định nề nếp học tập thì cần 
có đội ngũ cán bộ, cán sự lớp năng động sáng tạo, trách nhiệm. Vì lẽ đó bầu bộ 
máy hội đồng
tự quản của lớp là một việc cần phải suy nghĩ tính toán không phải học sinh nào 
cũng đảm nhiệm được.
 Trong buổi sinh hoạt lớp đầu năm tôi đã làm các công việc sau:
 * Bầu bộ máy hội đồng tự quản của lớp. 
 • Chủ tịch HĐTQ:Dương Bảo Long.
 • Phó chủ tịch HĐTQ: Tăng Thị Ngọc Mai phụ trách học tập, đối ngoại
 • Phó chủ tịch HĐTQ: Dương Thị Lệ Quyên phụ trách sức khoẻ và vệ 
sinh, thư viện
 * Bầu các trưởng ban:
 • Ban học tập: Ngọc Mai
 • Ban thư viện: Liễu
 • Ban văn nghệ: An
 • Ban sức khỏe và vệ sinh: Quyên
 • Ban đối ngoại: Diện
 * Phân công nhiệm vụ cụ thể:
 ❖ Chủ tịch HĐTQ: Theo dõi mọi hoạt động của lớp điều khiển các tiết 
sinh hoạt hàng tuần, tổng hợp và báo cáo kết quả thi đua về mọi mặt của lớp 
hàng tuần, hàng tháng, học kì, năm học và có báo cáo cho giáo viên chủ nhiệm. 
 ❖ Phó chủ tịch HĐTQ: theo dõi về mặt học tập của lớp, giải đáp mọi thắc 
mắc của các bạn về học tập, lập kế hoạch giúp đỡ các bạn học sinh yếu kém 
vươn lên, bảo quản sổ ghi đầu bài và báo cáo cho lớp trưởng kết quả học tập của 
lớp hàng tuần, hàng tháng.
 ❖ Phó chủ tịch HĐTQ: Chịu trách nhiệm về mặt lao động vệ sinh của 
lớp, phân công trực nhật, kết hợp với lớp trưởng quản lí lớp lao động và báo cáo 
kết quả cho GVCN.
 - 11 - ❖ Ban văn nghệ: Tổ chức theo dõi, tham gia các hoạt động văn hóa, văn 
nghệ, thể dục thể thao do Tổng phụ trách Đội, do trường tổ chức.
 * Sắp xếp chỗ ngồi:
 ❖ Chú ý các em có nhu cầu về tai mắt (HS cận thị: Nguyễn Hoài Kiên)
 ❖ Chú ý tới vóc dáng chiều cao, giới tính, học lực (Thấp ngồi trước, cao 
ngồi sau; nam - nữ xen kẽ; HS Giỏi - Yếu, Khá - Trung bình ngồi cùng bàn; Tỉ 
lệ Giỏi, Khá, Trung bình, Yếu ở các tổ đều nhau).
 ❖ Chú ý những em có cùng khuyết điểm.
Ví dụ: Em Dương Minh Chiến là một học sinh chậm, trầm, học yếu, thụ động 
trong mọi hoạt động. Ở lớp 4 nhiều thầy cô đã phàn nàn về em. Thế nên sang 
lớp 5, tôi chú ý đến em nhiều hơn. Trong các giờ học em hay uể oải, không chú 
ý, không chịu phát biểu ý kiến xây dựng bài. Các bài kiểm tra đều là điểm yếu 
kém. Cũng đã nhiều lần tôi gặp riêng em để tìm hiểu lí do cũng như tôi biết 
được trước đó là do em học yếu từ đầu cấp, kiến thức bị hỏng nhiều nên không 
thể theo kịp bạn bè đâm ra chán nản, lười học. Tôi đã xếp em ngồi cạnh em Mai 
(là Phó Chủ tịch HĐTQ của lớp, đồng thời là một học sinh có trách nhiệm và có 
học lực giỏi của lớp) kèm cặp và giao trách nhiệm cho em Mai làm sao phải 
giúp bạn tiến bộ. Vì vậy, bằng khả năng và trách nhiệm của mình em Mai đã từ 
từ giúp em Chiến tiến bộ dần lên. Đến lớp Chiến hăng hái phát biểu ý kiến, 
những bài kiếm tra dần dần đạt được điểm cao. Tất nhiên tôi cũng luôn động 
viên em bằng những câu hỏi vừa tầm kèm theo điểm khuyến khích. Nhờ đó, 
trong học kì I em Chiến đã tiến bộ rất nhiều.
 * Một số yêu cầu khác:
 ❖ Học nội quy nhà trường, thảo luận và đề ra nội quy của lớp.
 ❖ Các em chép nội quy nhà trường và về nhà theo dõi xin ý kiến của 
PHHS.
 ❖ Qui định về thưởng phạt: Cuối mỗi học kì, bất kì HS nào có ý thức 
vươn lên, phấn đấu trong học tập, rèn luyện đạt kết quả tốt nhất có thể được 
khen thưởng 5 cuốn vở/ HS.(Trích từ quỹ lớp, GVCN hỗ trợ thêm, ).
 - 12 - ➢ Chú ý: Những qui định này được đặt ra trên tinh thần dân chủ, phải lấy 
ý kiến của số đông tránh việc áp đặt. Khi đặt ra những qui định nội quy của lớp 
thì phải cố gắng thực hiện tránh tình trạng “đánh trống bỏ dùi”. Và khi có sự 
thay đổi cũng phải lấy ý kiến của học sinh.
* Trao đổi với phụ huynh học sinh qua lần họp phụ huynh học sinh đầu năm.
 Nếu như ở trường các em là học sinh của giáo viên chủ nhiệm thì ở nhà 
các em là thành viên của một gia đình là con của cha mẹ. Cả giáo viên chủ 
nhiệm và cha mẹ các em đều là những người chịu trách nhiệm về kết quả giáo 
dục của học sinh. Tôi thiết nghĩ, để công tác giáo dục đạt hiệu quả thì phụ huynh 
và giáo viên chủ nhiệm phải đồng cảm, hiểu nhau. Nếu như ở nhà, cha mẹ nhắc 
nhở, dạy bảo động viên con em mình, ở trường thầy cô tận tình chỉ dạy thì chắc 
chắn học sinh ấy sẽ tiến bộ, vâng lời.
 Trong phiên họp phụ huynh đầu năm tôi yêu cầu toàn thể phụ huynh đều 
có mặt bằng cách gửi thư mời trước một tuần. Nếu ngày đó phụ huynh nào 
không có đến được thì sáng ngày hôm sau phải đến gặp giáo viên chủ nhiệm tại 
trường. Thông qua phiên họp tôi đã làm các công việc sau:
 • Thông qua nội quy nhà trường.
 • Thông qua nội quy của lớp học, xin ý kiến của phụ huynh học sinh.
 • Thông báo về các khoản thu đầu năm.
 • HS nộp các khoản thu bao nhiêu thì đều được gởi giấy báo về gia đình.
 • Bầu ban đại diện phụ huynh học sinh: Nhiệt tình - có thời gian để giúp 
giáo viên chủ nhiệm trong suốt năm học.
 • Lấy số điện thoại của phụ huynh để liên lạc và lấy chữ kí mẫu để tránh 
các trường hợp học sinh thay mặt cha mẹ tự tiện làm đơn nghỉ học.
*Sinh hoạt chủ nhiệm hàng tuần
 Hàng tuần giáo viên chủ nhiệm tiến hành tiết sinh hoạt chủ nhiệm vào tiết 
5 sáng thứ 6 hàng tuần. Tiết sinh hoạt rất quan trọng vì đây là thời gian giáo viên 
chủ nhiệm tiếp xúc, gần gũi nhất, nhiều hơn với lớp. Theo tôi, Giáo viên chủ 
nhiệm là chỗ dựa tin cậy nhất cho các em khi gặp các khó khăn trong quá trình 
 - 13 - học tập cũng như trong cuộc sống, vì vậy buổi sinh hoạt lớp phải đạt được các 
mục tiêu sau:
 - Tạo cho học sinh một tâm lý thoải mái gần gũi sẵn sàng chia sẻ với giáo 
viên
 những vướng mắc khó khăn của mình trong quá trình học tập và cuộc sống.
 - Khích lệ động viên học sinh và chuẩn bị một tâm thế sẵn sàng học tập sẵn 
sàng tiến bộ.
 - Hướng dẫn thêm kỹ năng sống, kỹ năng học tập.
 - Tự nhận ra các lý do nguyên nhân yếu kém của mình và sẵn sàng khắc 
 phục sửa chữa.
 Vì vậy, ở tiết sinh hoạt chủ nhiệm tôi thực hiện đổi mới nội dung sinh 
hoạt lớp: tổng kết ưu điểm khuyết điểm đánh giá việc học tập của lớp cũng như 
đề ra những biện pháp khắc phục khuyết điểm, phát huy ưu điểm, từ đó xây 
dựng phương hướng cho tuần tới. Tiết sinh hoạt chủ nhiệm không nặng nề mà 
rất cần sự góp ý phê bình góp ý chân tình trên tinh thần xây dựng làm cho tập 
thể lớp tốt hơn, điều cần nhất là làm cho các em cảm nhận được sự thân thiện, 
gần gũi. Cho nên tôi thực hiện nghiêm túc các hoạt động sau:
 ❖ Hoạt động 1: Tự kiểm điểm (5 phút). Hoạt động này nhằm thể hiện 
tính tự giác, tự phê bình của học sinh vì có ý thức được cái sai, cái xấu, cái hại 
cũng có nghĩa là học sinh biết được cái lỗi vi phạm từ đó có hướng khắc phục 
sửa chữa.
 ❖ Hoạt động 2: Chủ tịch HĐTQ tổng hợp đánh giá từng mặt mạnh yếu 
của các tổ. Tuyên dương những bạn có điểm tốt, làm việc tốt, phê bình những 
học sinh vi phạm nội qui, mắc điểm xấu và nêu rõ hình thức kỉ luật (5 phút).
 ❖ Hoạt động 3: Nhận xét của giáo viên chủ nhiệm (5 phút).
 ▪ Nêu ưu điểm.
 ▪ Nêu khuyết điểm.
 ▪ Nhắc nhở học sinh vi phạm khuyết điểm, thi hành kỉ luật đối với từng 
học sinh vi phạm tùy theo mức độ năng nhẹ mà nhắc nhở, khiển trách, cảnh 
cáo, 
 - 14 - ❖ Hoạt động 4: Xây dựng kế hoạch cho tuần tới (10 phút).
 ▪ Nhắc lại nội quy, nêu kế hoạch của nhà trường, của Đoàn, Đội, Hội, 
 ▪ Phân công cụ thể (Có ghi chép cẩn thận).
 ❖ Hoạt động 5: Giải đáp thắc mắc của học sinh (5 phút)
 Giáo viên chủ nhiệm giải đáp những thắc mắc, xem xét những yêu cầu 
của học sinh và có thể giải quyết nhu cầu cho các em nếu nhu cầu đó là chính 
đáng.
 ❖ Hoạt động 6: Mỗi tuần nói theo một chủ đề (15 phút):
+ Chia sẻ với học sinh: Tôi hỏi thăm trong gia đình em nào có sự kiện đặc biệt 
như ốm đau, tai nạn, hiếu hỉ, mùa màng,...
+ Trao đổi, tâm tình về tâm lí lứa tuổi, định hướng nghề nghiệp, ước mơ, kể 
chuyện từ sách Hạt giống tâm hồn, Hoặc chỉ vẽ cho các em về phương pháp 
học: khi làm bài tập: đọc kỹ đầu bài dành một vài phút hồi tưởng lại các kiến 
thức kỹ năng đã được nghe giảng rồi mới tiến hành làm bài => xem lại lý thuyết 
nếu không thể nhớ ra => đọc bài mới, tìm hiểu bài mới, học tập cần kết hợp với 
nghỉ ngơi tích cực, cách ghi nhớ những bài học gắn liền với hình ảnh,...
 2.4.3 Biện pháp của GVCN đối với tập thể lớp.
 Để lớp đi vào nề nếp, chăm chú học tập, tham gia hoạt động tốt tôi đã bám 
sát kế hoạch giảng dạy từng học kì, kế hoạch Đội để đề ra kế hoạch hoạt động 
cho lớp chủ nhiệm. Lớp tiến hành hoạt động theo sự quản lí và theo dõi của 
HĐTQ của lớp có sự kiểm tra đôn đốc của GVCN. Ở mỗi tuần, mỗi tháng tôi 
đều có lời khen đúng lúc cũng như kịp thời uốn nắn những hành vi sai trái.
 Việc làm này tôi thực hiện thường xuyên liên tục, kiên trì không hề bỏ 
qua dù bất cứ lí do nào. Tôi luôn luôn giữ uy tín đối với học sinh, nói và làm 
luôn đi đôi với nhau, việc làm phải tới nơi tới chốn. Là giáo viên chủ nhiệm 
cũng là giáo viên trực tiếp giảng dạy các môn văn hoá ở lớp, tôi luôn ứng dụng 
phương pháp mới. Sử dụng thường xuyên đồ dùng dạy học trực quan, đầu tư 
giáo án điện tử để thu hút học sinh, tạo hứng thú học tập cho các em. Bởi giáo 
viên không có trình độ cao kiến thức rộng thì khó mà thành công trong công tác 
giáo dục.
 - 15 - Ngoài ra, tôi còn sắp xếp thời gian để đọc nhiều tài liệu, thường xuyên 
theo dõi thời sự, tin tức, nhằm làm phong phú kiến thức cho bản thân từ đó 
giúp cho việc giáo dục học sinh đạt hiệu quả cao hơn.
 Giáo viên chủ nhiệm phải là một người khéo léo, ứng xử và giao tiếp tốt. 
Nghĩa là giáo viên phải có kĩ thuật sư phạm trong mọi tình huống, phải nhẹ 
nhàng, tế nhị, phải tôn trọng danh dự của học sinh. Đến lớp giáo viên luôn tạo sự 
vui vẻ lạc quan nhiệt tình không nên chán nản, buồn rầu nhất là những chuyện 
buồn của cá nhân (riêng theo bản thân tôi, nếu có tôi cũng không giấu kín mà 
sẵn sàng tâm tình với các em vì các em đã lớn, đã có thể hiểu được, chia sẻ 
được, và khi được các em chia sẻ tôi càng nhanh chóng định hướng lại tư tưởng 
của mình theo hướng lạc quan, tích cực không làm ảnh hưởng đến tinh thần 
chung của lớp). Khi vào lớp phải ăn mặc chỉnh tề, gọn gàng, lịch sự nhằm tạo ấn 
tượng tốt đẹp cho học sinh cũng như phụ huynh học sinh vì muốn người khác 
tôn trọng ta thì trước hết ta phải tôn trọng người, đặc biệt phải tôn trọng chính 
mình. 
 Tóm lại giáo viên chủ nhiệm là đại diện cho quyền lợi chính đáng cho học 
sinh, bảo vệ cho học sinh về mọi mặt một cách hợp lí. Giáo viên chủ nhiệm còn 
là cầu nối để phản ánh những tâm tư tình cảm nguyện vọng của học sinh đến với 
Ban Giám Hiệu nhà trường, giáo viên bộ môn, gia đình và các đoàn thể xã hội 
khác. Để đạt được hiệu quả của công tác chủ nhiệm ở trường Tiểu học cần có sự 
phối hợp tốt giữa các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường cộng với ý 
thức trách nhiệm sự khéo léo tinh tế của giáo viên chủ nhiệm.
2.4.4 Hoạt động kết hợp giữa giáo viên chủ nhiệm với các lực lượng 
giáo dục khác.
 a. Phối hợp với gia đình học sinh 
 Thông thường, ở bất kì một học sinh nào khi bị điểm xấu hoặc vi phạm 
nội qui trường lớp thường về nhà sợ bị la rầy, thậm chí bị đánh đập nên các em 
thường “ém nhẹm”, giấu cha giấu mẹ. Vì vậy tôi có kế hoạch thông báo cho gia 
đình học sinh biết kết quả học tập, rèn luyện đạo đức, lao động, sau 3 tháng 
đầu mỗi học kì, cuối HKI và cuối HKII cũng như cả năm. Và khi nhận được kết 
 - 16 - quả từ giáo viên chủ nhiệm thì gia đình cũng kịp thời nắm bắt được tinh thần 
học tập, hành vi của con em mình. Từ đó có biện pháp giáo dục kịp thời.
 Không chỉ liên hệ qua thư mời, điện thoại mà tôi còn đến thăm và trao đổi 
với gia đình học sinh nhất là gia đình các em học sinh cá biệt. Theo tôi đây là 
hình thức giáo dục có hiệu quả giáo dục cao bởi lẽ qua việc đến thăm gia đình 
học sinh sẽ tạo được sự đồng cảm, thiện cảm giữa phụ huynh và giáo viên chủ 
nhiệm. Chính mối thiện cảm này giúp học sinh phải tự ý thức để xứng đáng với 
sự quan tâm dạy dỗ của thầy cô. Bên cạnh đó tôi còn đề xuất với nhà trường 
trong những buổi lễ sơ kết hoặc tổng kết năm học mời các phụ huynh có con em 
học giỏi được khen thưởng đến dự lễ để họ tự hào hãnh diện về con mình và 
ngược lại cũng thấy được rằng mình cần phải cố gắng để đem lại niềm vui cho 
cha mẹ. 
 Khi phối hợp với gia đình tôi thiết nghĩ giáo viên chủ nhiệm cần linh hoạt 
trong sử dụng các biện pháp và hình thức vì “Mười ngón tay có ngón ngắn ngón 
dài” hoàn cảnh gia đình không ai giống ai. Có gia đình có điều kiện kinh tế, có 
thời gian luôn quan tâm theo dõi sâu sát chuyện học tập của con em thậm chí là 
luôn đưa rước con cái đi học, theo dõi tập vở của các em hàng ngày. Nhưng 
cũng có gia đình cha mẹ phải đầu tắt mặt tối đi sớm về khuya, họ không có thời 
gian để quan tâm con cái, mặc dù ai cũng muốn con mình học giỏi, ngoan 
ngoãn. Vậy làm thế nào để phụ huynh nào cũng nắm bắt kịp thời kết quả học tập 
của con em mình? Đó cũng là điều tôi trăn trở, suy nghĩ. Từ đó tôi đi đến quyết 
định: Mình phải thường xuyên liên hệ phối hợp với gia đình học sinh.
 Ví dụ: Em Nguyễn Văn Luyện là một học sinh trong lớp thì hay đùa 
giỡn, gây mất trật tự, vi phạm nội quy trường lớp . Những vi phạm của em 
làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến điểm thi đua của lớp. Tôi tìm hiểu hoàn cảnh 
gia đình và được biết gia đình em có bố đi làm ăn xa nên em ở với mẹ. Gia 
đình và giáo viên chủ nhiệm thường xuyên gặp gỡ, trao đổi và thông báo cho 
nhau về tình hình học tập ở lớp cũng như ở nhà để có biện pháp khắc phục kịp 
thời. Cụ thể trong đầu học kì I, em nghỉ học đi chơi game, tôi lập tức gọi điện 
thoại mời bà của em đến trường. Khi nghe tôi phân tích nguyên nhân cũng như 
 - 17 - những vi phạm mà em Luyện mắc phải thì gia đình em cũng nhận rõ khuyết 
điểm và gửi lời cảm ơn thầy cô. Đến lớp tôi gặp riêng em và khuyên bảo, tôi 
phân tích cái sai của em để cho em hiểu. Em hứa sẽ từ bỏ trò chơi game vô bổ 
này. Thêm vào đó, ở lớp tôi luôn có lời khen em ấy dù là việc tốt nhỏ để em cảm 
thấy mình không bị bỏ rơi, luôn được thầy cô và bạn bè quan tâm và tôn trọng. 
Qua thời gian uốn nắn cùng sự hỗ trợ nhiệt tình của gia đình tôi thấy em có sự 
tiến bộ rõ rệt từ một học sinh lười biếng ham chơi mà nay đã đi học đều dặn và 
có định hướng học tập đúng đắn. Giả sử nếu không có sự phối hợp nhịp nhàng 
giữa gia đình với GVCN thì làm sao em Luyện có sự tiến bộ này? Vì vậy, tôi 
xem những “trái ngọt” trên đây là niềm vui, là động lực để mình phấn đấu nhiều 
hơn nữa trong sự nghiệp trồng người mà mình đã dồn hết nghị lực trong bao 
năm qua.
 Qua ví dụ trên tôi thấy rằng GVCN phải huy động tiềm năng trí tuệ và khả 
năng của các bậc phụ huynh vào việc giáo dục toàn diện học sinh đặc biệt là vấn 
đề tư tưởng đạo đức, ý thức học tập cũng như là việc phòng chống các tệ nạn xã 
hội. Muốn có sự phối hợp này rất cần sự nhận thức một cách đầy đủ trách nhiệm 
của chính bản thân phụ huynh học sinh và sự nhiệt tình, yêu nghề mến trẻ của 
GVCN.
 b. Phối hợp với Ban Giám Hiệu nhà trường.
 Mỗi tháng BGH tổ chức họp HĐSP một lần đề ra kế hoạch chủ nhiệm cho 
GVCN của cả trường cũng như ở các khối lớp. Kế hoạch của BGH chính là 
“Kim chỉ nam” cho mỗi giáo viên chủ nhiệm. Đồng thời trong lần họp định kỳ, 
BGH cũng được nghe những phản ảnh từ GVCN về thuận lợi, khó khăn trong 
quá trình thực hiện hoặc có ý kiến đề xuất nào tôi trực tiếp gặp BGH để BGH 
kịp thời điều chỉnh kế hoạch cho phù hợp. Những khó khăn thắc mắc tôi đều xin 
ý kiến chỉ đạo hoặc nhận sự giúp đỡ từ phía BGH.
 c. Phối hợp với Đội TNTP HCM.
 Ngoài việc các em học tập kiến thức văn hóa thì việc các em tham gia các 
hoạt động của Đội là điều tất nhiên. Thông qua những hoạt động của Đội, các 
em sẽ được rèn luyện thêm nhiều phẩm chất của người học sinh cần có như là: 
 - 18 - tình đoàn kêt, lòng nhân ái, tinh thần cầu tiến, phối hợp với Đội thiếu niên 
tiền phong là giáo viên chủ nhiệm, hiểu biết về hoạt động Đội của các em, luôn 
động viên nhắc nhở uốn nắn các em trong các hoạt động của Đội.
 Ví dụ: Em Tăng Thị Ngọc Mai là một học sinh khá của lớp, một cán bộ 
Đội tích cực xuất sắc. Em tham gia hầu hết các hoạt động, phong trào của nhà 
trường: nhà sử học nhỏ tuổi, thể thao, văn nghệ,... Nhưng vì quá ham hoạt động 
nên sức học của em giảm rõ rệt. Qua tìm hiểu tôi được biết em mất quá nhiều 
thời gian vào các buổi tập. Tôi đã trao đổi với thầy cô phụ trách, và yêu cầu thời 
gian tập rõ ràng, khoa học. Bên cạnh đó tôi cũng động viên em cố gắng hoàn 
thành tốt các phong trào song cũng phải dành thời gian công sức thích hợp cho 
việc học văn hóa. Tôi đã nhắc nhở em “nhiệm vụ chính của người học sinh là 
học”. 
 Không chỉ thế, Đội còn có biểu điểm thi đua hàng tuần giữa các lớp. Tôi 
luôn nắm chắc biểu điểm này để làm cơ sở đưa ra biểu điểm thi đua cho phù hợp 
với trách nhiệm của mình. Tất cả các việc làm này tôi đều kết hợp với Đội trong 
giờ sinh hoạt dưới cờ hàng tuần nhằm tạo sự thống nhất đồng bộ tránh sự rắc rối 
không đáng có.
 - 19 - 2.5. Kết quả cụ thể
 Bằng tất cả sự nỗ lực của bản thân tôi cùng với sự quan tâm của BGH, hội 
đồng Đội và tất cả các thầy cô trong nhà trường cũng như sự cộng tác nhịp 
nhàng ăn ý của PHHS. Tôi đã đạt được kết quả khả quan học sinh biết vâng lời 
và yêu quý thầy cô giáo, biết xác định động cơ học tập đúng đắn, tập thể học 
sinh biết thương yêu đoàn kết và giúp đỡ lẫn nhau cùng tiến bộ. Đặc biệt sau 
một năm học lớp 5D được sự tin tưởng thương yêu của tất cả các thầy cô, ai 
cũng hào hứng khi bước vào lớp giảng dạy. Riêng bản thân tôi được phụ huynh 
tín nhiệm, đồng nghiệp tin yêu.
 Kết quả cuối năm đạt được như sau:
 * Duy trì sĩ số : 31/31 em = 100%.
 * Hoàn thành chương trình tiểu học: 100%
 * Học sinh khen thưởng: 18/31 học sinh = 58%. 
 Trong đó: 
 + Học sinh hoàn thành xuất sắc các nội dung học tập và rèn luyện: 2 em
 + Học sinh có thành tích vượt trội hay tiến bộ vượt bậc: 16 em
 * Chữ viết : Đạt: 24/31 em = 77,4% .
 * Công tác Đội : Thực hiện tốt các phong trào do trường, Đoàn đội tổ 
chức; tất cả các cuộc thi, giao lưu do Đoàn đội tổ chức đều đứng thứ hạng cao 
nhất trong khối 4 - 5. 
 * Đạt lớp tiên tiến năm học: 2016 – 2017
 * Đạt giải nhì về trang trí lớp.
 * Đạt giải ba văn nghệ cấp trường.
 - 20 -