SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ BIỆN PHÁP THỰC HIỆN TỐT CÔNG TÁC TÀI CHÍNH KẾ TOÁN TRƯỜNG TIỂU HỌC A. ĐẶT VẤN ĐỀ Trong trường học vấn đề dạy học luôn là một vấn đề hết sức quan trọng và luôn được đầu tư đúng mức. Nhưng còn một vấn đề cũng không kém phần quan trọng đó là đảm bảo về cơ sở vật chất cho việc dạy và học và giải quyết các chế độ chính sách cho cán bộ giáo viên, công nhân viên trong nhà trường để họ dạy tốt và yên tâm công tác. Kế toán là một công cụ không thể thiếu trong sự phát triển kinh tế xã hội của loài người, bởi nó gắn liền với hoạt động quản lý. Công việc kế toán đòi hỏi sự chi tiết, rõ ràng và có độ chính xác cao. Do đó cần phải có sự thay đổi về mọi mặt để có thể đáp ứng được yêu cầu quản lý ngày càng cao hơn, phù hợp với sự phát triển của thời đại hiện nay. Trước yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước, của xu thế hội nhập thì việc xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên lại càng quan trọng hơn bao giờ hết. Chú trọng tới phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của ngành giáo dục. Quan tâm việc giáo dục, rèn luyện đội ngũ giáo viên trẻ về chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống có đủ phẩm chất, năng lực trong công tác giảng dạy. Giáo dục xây dựng Đoàn thanh niên, chi đoàn giáo viên vững mạnh; Công đoàn cơ sở vững mạnh góp phần chăm lo lợi ích chính trị đời sống vật chất, tinh thần cho đội nhũ giáo viên. Do đó bản thân tôi làm công tác kế toán trong những năm qua. Qua tìm tòi và đúc kết ra những biện pháp nhằm đáp ứng yêu cầu trên. Vì vậy tôi chọn đề tài này để viết sáng kiến kinh nghiệm cho bản thân và cho công tác quản lý tài chính và cơ sở vật chất trong nhà trường ngày càng đạt hiệu quả hơn B. NỘI DUNG I. THỰC TRẠNG: Công tác tài chính kế toán trường học không như hoạt động dạy và học, hoạt động quản lý tài chính của kế toán là một hoạt động diễn ra thường xuyên và liên tục trong trường tiểu học. Để tránh sai sót, thất thoát, nó đòi hỏi người quản lý phải theo dõi kiểm tra sát sao chính xác đến từng con chữ, con số. Không có hoạt động này thì các hoạt động khác trong nhà trường không thể triển khai một cách toàn diện, trọn vẹn và đồng bộ. 1. Thuận lợi: Văn bản, thông tư, hướng dẫn (quy định) thực hiện công tác tài chính kế toán trường tiểu học thể hiện khá rõ ràng và quy định chi tiết các khoản, mục, tiểu mục, Sáng kiến kinh nghiệm Người thực hiện: Nguyễn Bé Huế - 1 - Trường đã có hầu như đầy đủ các phương tiện và dụng cụ để quản lý và bảo quản tài chính cũng như cơ sở vật chất. Cơ quan chủ quản nhiệt tình chỉ đạo trong khi thực hiện. Các bộ phận trong nhà trường cũng như giáo viên luôn giúp đỡ bộ phận luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ. Việc kiểm tra và thu thập tất cả các thông tin được cập nhập kịp thời, được phản ánh đầy đủ trên sổ sách kế toán. Hầu hết công tác tài chính kế toán trường tiểu học hiện nay được thể hiện qua phần mềm Misa, một phần mềm khá thuận lợi và tiện ích cho công tác kế toán. Các hoạt động thu, chi ngân sách của đơn vị trong năm được thể hiện và minh bạch trên quy chế chi tiêu bộ trong năm đó. 2. Khó khăn: Có những nội dung thay đổi liên quan đến công tác tài chính kế toán trường học chưa được tập huấn kịp thời, chỉ thông qua tiếp cận văn bản để thực hiện, điều này dẫn đến công tác thực hiện đôi khi gặp khó. Hệ thống phần mềm Misa tuy mỗi năm đều có cập nhật những nội dung mới, có thay đổi và bổ sung, song quá trình thực hiện vẫn còn xảy ra lỗi kĩ thuật. Kế toán trường tiểu học thực hiện công tác quản lí thu, chi các nguồn tài chính của nhà trường chỉ thực hiện theo tính chất công việc (công việc đến đâu thì thực hiện đến đó) mà thiếu xây dựng cho bản thân cách làm việc theo phương pháp khoa học. II. VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU: Phạm vi bài viết này là tập trung nghiên cứu tìm thêm phương pháp để thực hiện có hiệu quả hơn về quản lí công tác tài chính kế toán trong trường tiểu học. Từ đó tôi đã đi sâu vào nghiên cứu đề tài: “Một số biện pháp thực hiện tốt công tác tài chính kế toán trường tiểu học”. III. MỘT SỐ BIỆN PHÁP THỰC HIỆN: .1. Nắm vững nhiệm vụ của kế toán trường tiểu học: Nhiệm vụ quan trọng nhất của người kế toán là hạch toán chi tiết thu, chi các loại quỹ và theo dõi, quản lý cơ sở vật chất được cấp trên giao hoặc mua mới trong năm; thu thập, xử lý thông tin, số liệu kế toán theo đối tượng và nội dung công việc kế toán, theo chuẩn mực và chế độ kế toán; kiểm tra, giám sát các khoản thu, chi tài chính, các nghĩa vụ thu, nộp thanh toán nợ; kiểm tra việc quản lý, sử dụng tài sản và nguồn hình thành tài sản, phát hiện và ngăn ngừa các hành vi vi phạm pháp luật về tài chính, kế toán; phân tích thông tin, số liệu kế toán, tham mưu, đề xuất các giải pháp phục vụ yêu cầu quản trị và quyết định kinh tế, tài chính của đơn vị kế toán; cung cấp thông tin, số liệu kế toán theo quy định của pháp luật. Sáng kiến kinh nghiệm Người thực hiện: Nguyễn Bé Huế - 2 - Đặc trưng của công việc này là người kế toán phải hạch toán và nắm vững các khoản chi trong năm theo mục lục ngân sách nhà nước, phải nắm vững cách theo dõi và bảo quản cơ sở vật chất trong nhà trường. Tức người hạch toán phải nắm rõ mục lục ngân sách Nhà nước, các điều khoản có liên quan cho phép chi theo từng mục, tiểu mục của từng loại mã chương, loại, khoản thuộc đơn vị sự nghiệp giáo dục. Ngoài ra kế toán cần phải nắm rõ các văn bản pháp luật hiện hành liên quan đến những chế độ chính sách đối với cán bộ, viên chức; nắm vững cách quản lý tài sản, tránh hư hao, thất thoát. Muốn vậy đòi hỏi người phụ trách công tác kế toán phải thường xuyên trau dồi kinh nghiệm, kiến thức hiểu biết và kỹ năng thực hành trong công tác. Phải vào sổ sách đầy đủ, phải thanh quyết toán đúng thời gian quy định, cuối tháng phải có kiểm tra, đối chiếu với tháng trước. 2. Nắm vững và hiểu kĩ các văn bản hướng dẫn công tác kế toán: Văn bản pháp quy hiện hành, các thông tư, hướng dẫn sử dụng tài chính của nhà nước bao gồm: Hệ thống mục lục Ngân Sách Nhà Nước và những chế độ chính sách, văn bản liên quan đến chế độ chính sách đối với cán bộ, giáo viên, công nhân viên. Đây là cơ sở vững chắc để người phụ trách kế toán căn cứ vào các điều khoản quy định để thực thi công việc. Những văn bản, quy định, hướng dẫn của cơ quan cấp trên trực tiếp quản lý đơn vị, cụ thể đó là quy định của Tài chính huyện, Kho bạc Nhà nước huyện, bộ phận Tài chính – Kế toán của Phòng GD&ĐT huyện. Đây cũng là một cơ sở không kém phần quan trọng. Vì nó thể hiện gần như đầy đủ, chính xác và phù hợp với tình hình địa phương, đơn vị, giúp người phụ trách kế toán nắm rõ công việc cần làm và thực thi công việc chính xác, hiệu quả. 3. Thực hiện tốt việc hạch toán: Để công việc này đạt hiệu quả cao, ngay từ đầu năm người hạch toán phải nắm rõ các mục, tiểu mục được phép chi theo chương, loại, khoản của đơn vị mình. Tức là phải nắm rõ quy định có liên quan đến lương, các khoản phụ cấp lương, các khoản chi cho hoạt động sự nghiệp giáo dục. Có thể nói người hạch toán phải nắm rõ đến từng chi tiết nhỏ như chương, loại, khoản, mục, tiểu mục để hình thành nên những cái lớn hơn như nguồn kinh phí sử dụng. Sau đó lên kế hoạch từng tháng, quý, năm để hình thành bảng dự toán chi cho cả năm. Song song với công việc đó hạch toán còn phải dự kiến đến những tình huống gây phát sinh thêm các khoản chi trong tháng, quý, năm như: nâng bậc lương, nhân sự mới (tập sự, hoặc từ đơn vị khác chuyển đến), Sửa chữa tài sản cố định. 4. Quản lý và đảm bảo cân đối nguồn thu, chi tài chính đơn vị: Thu, chi đúng, phù hợp với các điều khoản đã quy định và quản lý chặt chẽ tài sản cố định trong nhà trường là một việc mà người làm công tác kế toán nào cũng phải cần ghi nhớ và thực hiện. Không những người phụ trách kế toán phải nắm vững các điều khoản cho phép thực hiện thu, chi mà còn phải biết vận dụng vào thực tế một cách chính xác và phù hợp với địa phương đơn vị mình. Sáng kiến kinh nghiệm Người thực hiện: Nguyễn Bé Huế - 3 - Người phụ trách kế toán phải lên kế hoạch thu chi hàng tháng, quý, năm để thực hiện cho đúng, chính xác. Nếu có phát sinh thêm trong tháng thì phải bổ sung vào kế hoạch tháng sau và ưu tiên thực hiện trước. Quản lý chặt chẽ các khoản thu, chi bằng cách: - Thu chi phải đúng mục đích, đúng quy định. Ưu tiên cho những việc cần thiết nhất phải chi trước. Tránh thu, chi sai quy định gây thất thoát nguồn kinh phí ngân sách Nhà nước. - Phải có sổ theo dõi các khoản thu, chi trong nhà trường. Phải thanh quyết toán với cơ quan cấp trên hàng tháng , hàng quý, năm và đối chiếu sổ sách kế toán với các bộ phận có liên quan vào cuối tháng. - Chứng từ thu, chi phải rõ ràng, đầy đủ, không cạo sửa bôi xoá. Nếu không sẽ gây khó khăn cho công tác thanh kiểm tra sau này. - Chứng từ thu chi sau khi thanh quyết toán phải được bảo quản một cách ngăn nắp kỷ càng tránh tình trạng hư hỏng mất mát. - Giải quyết chế độ cho cán bộ giáo viên, công nhân viên một cách kịp thời nhanh chóng, đảm bảo đúng chế độ theo qui định tài chính nhà nước. Tránh tình trạng hạch sách, gây khó dễ và làm mất quyền lợi của cán bộ, giáo viên. - Quản lý tài sản của đơn vị trên hồ sơ sổ sách, có cập nhật bổ sung, kiểm tra giá trị sử dụng tài sản, thanh lí tài sản hằng năm; có kế hoạch kiểm tra thường xuyên, kiểm tra định kỳ các loại tài sản dùng trong nhà trường và báo cáo kịp thời về cơ quan chủ quản. - Có kế hoạch mua sắm trang thiết bị, đồ dùng phục vụ cho công tác dạy và học và các hoạt động khác trong năm theo từng chủ điểm. - Kịp thời mua sắm trang thiết bị thật sự cần thiết phục vụ cho công tác chuyên môn, và các vật dụng khác theo định mức đã được thống nhất trong hội đồng sư phạm nhà trường. C. KẾT LUẬN: I. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC: Sau một năm vận dụng các biện pháp nêu trên, bản thân nhận thấy việc thực hiện nhiệm vụ tài chính kế toán trong nhà trường luôn đảm bảo, kịp thời và đúng quy định, kết quả đạt được cụ thể: Chế độ Chế độ báo Chế độ Cân đối Giải quyết Năm quyết toán cáo tài công khai ngân sách chế độ đội (thời gian, chính (đầy (khoa học) ngũ (đầy đủ đủ, kịp thời) (chính xác, kịp và kịp thời) chất lượng) thời) - Đúng lịch Đầy đủ, Đúng, đủ các Đảm bảo Đúng, đủ và thời gian quy chính xác biểu mẫu quy nguồn thu, kịp thời. định của và kịp thời. định chi của đơn 2019 PGD-ĐT và vị, không xảy Sáng kiến kinh nghiệm Người thực hiện: Nguyễn Bé Huế - 4 - KBNN. ra tình trạng - Hồ sơ được mất cân đối. đánh giá tốt. III. BÀI HỌC KINH NGHIỆM Phải xây dựng kế hoạch cần làm ngay trong từ đầu năm, trong đó phải có rút kinh nghiệm sai sót từ những năm trước nhằm điều chỉnh, bổ sung kịp thời, tránh những sai sót có tính chất kéo dài. Nghiên cứu, thực hiện đúng theo những văn bản hướng dẫn trong việc quản lý tài chính kinh phí cấp theo dự toán (tự chủ). Cuối mỗi tháng phải thống kê, kiểm tra tất cả các nguồn kinh phí và thực hiện việc kiểm quỹ, cần xem xét lại những việc đã làm được và chưa làm được để kịp thời bổ sung trong kế hoạch tháng tiếp theo. Phối hợp với cơ quan cấp trên, nhất bộ phận Tài chính – Kế toán Phòng Giáo dục – Đào tạo huyện, Kho bạc Nhà nước huyện và các bộ phận khác có liên quan để hoàn thành nhiệm vụ. Thường xuyên trau dồi, đúc kết kinh nghiệm thực tế và kiến thức chuyên ngành để ngày càng tự hoàn thiện mình. Trên đây là những giải pháp mà tôi áp dụng thực hiện trong những năm và đạt kết quả cao. Xin được chia sẻ cùng quý đồng nghiệp. Rất mong được nhiệt tình góp ý, bổ sung thêm của hội đồng khoa học để công việc của kế toán trường tiểu học đạt hiệu quả cao hơn. Long Điền Đông, ngày 20 tháng 02 năm 2020 NGƯỜI VIẾT Nguyễn Bé Huế Sáng kiến kinh nghiệm Người thực hiện: Nguyễn Bé Huế - 5 -
Tài liệu đính kèm: